Interview: Mark Lotterman stopt met muziek

“Bam! De deur dicht.”

Begin dit jaar kwam het bericht dat Mark Lotterman uit de muziek is gestapt. Verrassend nieuws want vorig jaar stond nog in het teken van zijn succesvolle, multi-disciplinaire project Holland. Waarom nu stoppen?

“Het is even tijd dat ik de deur dicht doe. Ik zeg niet dat ik nooit meer iets maak, maar als carrière…Dat zie ik niet meer terugkomen. Het is in ieder geval niet mijn voornemen.”

Rotterdam-Zuid, zaterdagmiddag. In de flat van Mark Lotterman en zijn vriend Auke hangt een lome weekendsfeer. Pleegzoon Milan zit nog in pyjama, onderuit op de bank achter de laptop. Er wordt koffie gemaakt. Zelfs als we vooraf aan het interview wat keuvelen, hangt de vraag al zwaar in de lucht: Waarom besloot een van Rotterdams meest succesvolle en creatieve singer-songwriters een punt te zetten achter zijn carrière?

Highs en Lows
“Ik denk dat ik op dit moment niet meer de persoon ben om er heel hard aan te werken. Ergens heel veel energie instoppen en er wat minder uitkrijgen. Je stopt er altijd meer in dan terugkomt. Ik ben gewoon toe aan iets anders. Ik heb heel veel highs en lows uit muziek gehaald. Vooral highs: touren door heel Europa, toffe mensen leren kennen. Maar ook lows. Ik denk dat ik nu wat meer in het midden daarvan wil leven. Ik zoek minder naar thrills. Muziek erbij doen kan ik niet. Veel mensen hebben een baan naast hun muzikantenbestaan, maar die mogelijkheid bestaat niet in mijn hoofd. Daarom doe ik bam! De deur dicht.

Moet je daarvoor iets uitzetten?
(Lacht) “Ja, want anders blijft het gaan.”
Je mag geen gitaar aanraken?

“Het schrijven van songs is al een tijdje gestopt. Zo’n anderhalf jaar geleden dacht ik: het moet anders of even niet. Het was soort van opgedroogd. Toen merkte ik dat ik met tegenzin naar optredens ging. We hebben nu Milan in het weekend en ik vind het leuker om bij hem te zijn dan weg te moeten voor een optreden. Ik merkte dat ik meer vastigheid zoek, een wat saaier leven omdat dat nu heel goed is voor mij.”

Lui
Je eerste album Pain & Entertainment kwam uit in 2007. Hoe ben je begonnen met liedjes schrijven?
“Mijn goede vriend Johnny Dowd heeft ooit tegen mij verteld dat hij liedjes ging schrijven omdat hij te lui was om te oefenen op zijn gitaar. Voor mij gold dat ook wel een beetje. Dat nadoen, of toonladders oefenen interesseerde mij niet echt. Ik wilde dingen vertellen en zelf maken. De gitaar is altijd een middel daartoe geweest. Ik luisterde toen ook al naar Bob Dylan. Het ging eigenlijk heel snel maar heeft wel even geduurd voordat het iets werd.”

Wanneer was dat moment er?
“Bij het liedje In April dat op die eerste plaat staat. De eerste keer dat ik dacht: Hé, het heeft een kop en een staart! Ik was toen 23.”

Stoned
“Ik ben een beetje als een kip zonder kop begonnen met platen maken. Pain & Entertainment is amateuristisch opgenomen. Ik had nog geen idee van muziek maken, hoe je iets arrangeert of hoe je een drumstel opneemt.
Je tweede plaat Better Things To Do kwam in 2009 uit bij het Rotterdamse punklabel Tocado Records.
“Ik was toen heel erg stoned, de hele dag. Dat hoor je goed want het schiet alle kanten op. Die hele plaat is qua stijl een soort psychose. Bij mijn derde album Funny (2012) is het pas ergens op gaan lijken. Die is geproduceerd door Frans Hagenaars, de huisproducer van Excelsior Recordings.”

Outcast
Je lijkt in je songs een stem te willen geven aan de outcast of de onderkant van de maatschappij. Kom je daar ook vandaan?
“Op een bepaalde manier wel. Veel mensen vinden mijn werk heftig omdat het somber is. Ik ben er altijd van overtuigd geweest dat iedereen iets van een outcast in zich heeft. Als je mensen beter leert kennen kom je vaak uit bij iets waarvan je denkt: zie je wel, jij bent ook gewoon gek. Zelf vind ik dat extreme aan mensen juist het interessantst. Wat zij denken als ze op bed liggen, de dingen die ze niet direct durven te zeggen.”

Holland
Zijn vorig jaar verschenen album Holland is beslist de kroon op zijn oeuvre. In even donkere en sonore als klare songs geeft Lotterman opnieuw, met veel compassie een stem aan de verdwaalden en verlorenen. Verhalen die samensmelten met persoonlijke ontboezemingen over bijvoorbeeld zijn ontluikende homoseksualiteit (East Of Rotterdam) of het oorlogstrauma van zijn grootmoeder dat twee generaties later nog zijn familie beheerst (Holland). Het album gaat gepaard met een door grafisch ontwerper Auke Triesschijn ontworpen, dik boek waarin schrijvers, kunstenaars, fotografen, wetenschappers, schoolkinderen en daklozen de songs interpreteren. Werk dat ook werd tentoongesteld in Engeland en Rotterdam.

Herenliefde
Wat opvalt aan Holland is dat de titel meer een metafoor lijkt voor je eigen wereld. De nummers doen heel persoonlijk aan. Zelfs een ode aan Lou Reed.
“Toen ik jong was hield ik veel van het nummer Caroline Says van Lou Reed, waarin hij grote thematiek (een extreme haat/liefde tussen een man en een vrouw) als een klein en helder verhaal vertelt. Ik houd van eenvoudige en glasheldere taal. Op Holland probeer ik ook grote en zware verhalen op die manier over te brengen. In Engeland, waar mijn teksten woordelijk worden verstaan en zin voor zin met gejuich, geroep of zelfs boegeroep worden ontvangen, werd vooral gereageerd op mijn liedjes over de herenliefde. Dat vonden ze te gek maar ook raar. Dat iemand een mooi countryliedje over dat onderwerp zingt. Al die thema’s in de liedjes van de laatste platen voelen eigenlijk wel afgerond. Ik heb het kunnen uitdiepen. Een kunstenaar zal zeggen dat er altijd meer is. Dat weet ik ook. Misschien ga ik daar wel proza over schrijven.”

Puzzel
“Ik vond altijd dat ik in mijn songs de zaken moest behandelen die ik niet direct zou durven zeggen. Dat was nogal veel. Het ging vroeger lastig. Ik ben heel depressief geweest tussen ongeveer mijn 15de en 25ste jaar. Op mijn 19de ben ik ook voor twee jaar opgenomen. Daarna lag het altijd op de loer. Ik krijg het steeds meer onder controle. Mijn keuze om te stoppen speelt daar in mee. Hoe meer regelmaat in mijn leven, des te makkelijker het wordt.”

In hoeverre werkte je muziek therapeutisch?
“Het hielp mij vooral om het te onderzoeken. Wat speelt er nou? Van veel liedjes besefte ik vaak later waar het over ging. Er zit altijd een kern van jezelf in, ook al gaat het over iemand anders. Het heeft geholpen om dingen voor mijzelf duidelijk te maken. Misschien is dat ook een beetje klaar. Die puzzel is wel opgelost.”

Uitdaging
Wat ga je nu doen?
“Ik heb iets waar ik nu wel heel enthousiast van word en dat is werken in een tehuis voor moeilijk opvoedbare kinderen. Kinderen met met heftige problemen. Dat doe ik nu al vrijwillig, maar ik zou er graag in willen doorleren en het als baan willen nemen. Daar zie ik nu heel veel uitdaging in die ik niet meer in muziek zie.”
Je zoekt toch weer de outcast op.
“Ja, in mijn hoofd is het vak helemaal niet zoveel anders. Dit vraagt ook om heel veel creativiteit. Ik kan het nu in de praktijk doen. Haha.”

Baroeg Open Air start crowdfundingactie

Zaterdag 15 september staat het gratis festival Baroeg Open Air op de planning. Het Rotterdamse Zuiderpark is dan de thuisbasis voor liefhebbers van alternatieve muziek zoals punk, metal, drum’n bass of hardrock. Deze editie staat echter nog op losse schroeven. De door slecht weer tegenvallende editie in 2017, de stijgende kosten en afnemende inkomsten uit fondsen zorgen voor een financieel uitdagende situatie. Via een crowdfund van in totaal € 15.000,- wil de organisatie het festival veilig stellen.

Directeur Leon van Rijnsbergen: “Baroeg Open Air is elk jaar een hoogtepunt in het programma van Baroeg. We hebben dan ook alles op alles gezet om de financiering rond te krijgen. Dat is nu bijna gelukt. Ik roep elke muziekliefhebber op om ons te helpen bij het laatste beetje en een donatie te doen. Als we er samen de schouders onder zetten moet het lukken!”

Baroeg Open Air is dit jaar toe aan de elfde editie en werkt met vrijwilligers. Het festival wordt geroemd om de goede sfeer en de brede programmering, waarin zowel plek is voor harde gitaarmuziek als underground dance. In 2014 won het festival de Rotterdam Music Award voor beste festival.

De crowdfundactie vind je hier.