Interview: Mark Lotterman – Een zoektocht naar eigenheid

File-810137a2-f28a-4b54-94b6-41ce0b7647f0Mark Lottermans nieuwe album Holland is niet zomaar een album. Het is een project, een kunstwerk op zich, dat langzaam maar zeker uitdijt. Schilders, dichters, fotografen, kunstenaars en ‘echt authentieke mensen’ laten zich inspireren door de negen liedjes van de plaat en leveren een bijdrage in welke vorm dan ook.

In het huis van de Rotterdamse muzikant ademt alles naar het Holland-project waar Lotterman en vriend Auke al hun energie in stoppen. De sporen van een huiskamerconcert/expositie zijn nog niet geheel verdwenen: gaatjes in de muur, een enkel werkje hangt nog op – werk dat niet (of in reproductie) mee naar Engeland zal reizen om zeven weken lang in het Quay Arts Centre op de Isle of Wight tentoongesteld te worden. Want ook aan de andere kant van de Noordzee zijn de mensen nieuwsgierig naar wat dat kikkerlandje voor moois te bieden heeft.

In elk geval zijn daar eerst de liedjes. Donker, poëtisch, oprecht en vaak zeer persoonlijk. Neem het titelnummer Holland, verhalend over Lottermans oma die, na een periode in een Jappenkamp in Nederlands-Indië, aankomt in Rotterdam.

‘Mijn familie is typerend voor veel families in Nederland,’ vertelt hij. ‘Getekend door oorlogservaringen, maar erover spreken deed men niet. Die hele oorlog heeft heel direct een invloed gehad op mijn vaders leven, maar ook op dat van mij.’

De tekst van het nummer zegt genoeg:

As I think of how all of your children got troubled
It brings me to tears.
Cause I remember my father
as a sick and lonely man
I wonder who I am.

‘Ik heb het nummer laatst voor mijn tante, de zus van mijn vader, gespeeld. Dat was wel even slikken. Het is heel direct. Dat moet ook, je kunt niet blijven nuanceren. Op die manier is het liedje heftiger dan de werkelijkheid. Het heeft ook sterk te maken met identiteit. Eigenlijk speelt dat een hele grote rol op heel het album. In het persoonlijke, maar ook in het algemeen, denk aan de vluchtelingencrisis, de omgang met immigranten, de vraag die al jarenlang wordt gesteld: wat is de Nederlandse identiteit nu eigenlijk?’

hollandIn de shit
Directheid is wat Lotterman in zijn teksten nastreeft. Een manier van schrijven die hij van de in 2013 overleden muzikant Lou Reed heeft afgekeken. Het vierde nummer op het album, simpelweg getiteld Lou Reed, is dan ook een ode aan de zanger.

‘Veel mensen proberen saaie dingen op een ingewikkelde manier te beschrijven. Lou Reed was er juist heel goed in om complexe zaken heel eenvoudig neer te schrijven. Iets wat ontzettend moeilijk is. Op het album Berlin staat het liedje Caroline Says II waarin hij zingt: “Caroline says, as she gets up off the floor, why is it that you beat me, it isn’t any fun.” Toen ik dat op mijn veertiende hoorde dacht ik: wow, dit is hoe je liedjes schrijft.’

Gesteld dat Reeds en Lottermans personages een avond met elkaar zouden doorbrengen, ze zouden zich bij elkaar thuis voelen. Beide liedjesschrijvers hebben een zwak voor de maatschappelijke underdog, de met het leven en zichzelf worstelende mens. Niettemin zijn het sterke karakters, een sterke eigenheid. ‘Ik denk dat Lou Reed misschien wel meer een protestzanger was dan Bob Dylan,’ vertelt Lotterman. ‘Lou Reed kwam op een hele werkelijke manier op voor bepaalde subgroepen. Mensen als junks, travestieten, homo’s. Mensen die niet een beetje in de shit zitten, maar echt tot hier in de shit zitten. Zeker in de flowerpower tijd waren drugs heel hip. Toen kwam hij met het verhaal, hallo, kijk eens hier, er gaan lui totaal kapot aan dit spul. Hij is als een blok voor die mensen gaan staan, heeft ze een stem gegeven.’

Relevantie
Het mooie van project Holland is dat het Lotterman de kans geeft om zeer inhoudelijk met zijn werk bezig te zijn. Zo bezocht hij onlangs ‘The Hang-Out’, een huiskamerproject voor HLTB-jongeren. ‘Ik heb daar twee liedjes gespeeld die gaan over hoe het is om homo te zijn als puber. Vervolgens hebben we daar een uur lang over gepraat. Het was heel tof om die nummers op deze manier een nieuwe inhoud te geven. Als ik nu Norway speel, denk ik aan de verhalen die ik daar gehoord heb. Het is mooi om je werk te brengen naar de plekken waar ze over gaan, waar ze moeten zijn.’

expo hollandHet project heeft geen einddatum. Waar het de muzikant allemaal zal brengen, blijft ook voor Lotterman een verrassing. Mark speelt in ieder geval Holland tijdens Route du Nord op 18 en 19 juni. Op het festival is tevens een expo rondom het album, die doorlopend te zien is. Op de speciale Album Hollandwebsite worden de nummers een voor een uitgebracht en zijn de op het album geïnspireerde bijdragen tot nu toe te zien en horen.

Vincent Terlouw

 

Interview: iET en Pink Oculus – Zusjes in de huiskamer

iET-Pink-Oculus-400x220Rotterdam barst van de leuke initiatieven en programma concepten. Met Revolution in B-Minor komen bijzondere acts thuis in BIRD. In kleine bezetting en intieme setting presenteren ze hun liedjes in de meest pure vorm. Pink Oculus en iET zijn Esperanza en Lisa. Twee verschillende krachten, die toch verrassend veel op elkaar lijken. Als zusjes. Programmeur Roufaida Aboutaleb kletste met ze in aanloop van hun double bill tijdens Revoluton in B-Minor vanavond in BIRD.

Waar kom je vandaan, waar ga je naartoe?
E: “Het is alsof ik vanaf mijn geboorte al wist dat ik dit moest gaan doen: entertainen. Ik ben eerst gaan dansen en acteren, later kwam daar zingen bij. Na de middelbare school kwam ik via dansacademie Lucia Marthas terecht bij de muziekopleiding van Albeda in de buurt van Rotterdam. Daar kreeg ik alle muzikale tools aangereikt. Ik besloot dat Pink Oculus het kanaal moest worden waarmee ik mijn boodschap over zou brengen. De rode draad in die boodschap is dat liefde het antwoord is op alles. Na verschillende singles verschijnt in mei mijn ep.”

L: “Toen ik twintig was wilde ik heel graag soul maken. Jill Scott, Erykah Badu; dat waren mijn helden. Maar in het dorpje waar ik opgroeide was vooral kerkorgelmuziek aan de hand. Nu ik ouder word ga ik steeds meer waarderen waar ik vandaan kom. Ik omarm alle elementen die me hebben gemaakt tot wie ik nu ben. De laatste ep Inhale is een voorbode van het album Clarity, dat komend najaar uitkomt. Met Clarity vind ik weer een connectie met mijn verleden, dat voelt wel magisch! In september ga ik het album presenteren in samenwerking met Conny Janssen Danst. Het wordt een een locatievoorstelling, vijf dagen lang met live-muziek, live-dans en video-installaties. Die ben ik nu met een nieuwe band en een choreograaf/videomaker aan het maken.”

De combinatie Pink Oculus en iET is niet nieuw. Hoe hebben jullie elkaar gevonden?
L: “Es en ik gaan al een tijd terug. Jaren geleden ontmoette ik haar tijdens een gig, en ze viel meteen op. Iemand met zoveel kwaliteit, dat hoor je niet veel in Nederland. Voor mijn eerste Kitchen Recordings-plaat heb ik haar gevraagd samen iets te schrijven. Ik maak muziek die zij niet maakt, en zij maakt muziek die ik niet maak, maar dat is juist heel interessant. En we kunnen goed met elkaar opschieten. Ik heb altijd gedacht dat we elkaar weer zouden treffen, muzikaal. Love Is Love was in eerste instantie een instrumentale compositie van mijn hand. Ik was benieuwd of Es daar iets met vocalen bij kon schrijven.”

E: “Het is grappig, iET en ik leiden heel verschillende levens, hebben onze eigen routes, maar onze paden blijven kruisen. Ik herken veel van mezelf in Lisa, we delen een bepaalde vorm van mystiek. Ik voel me verenigd met haar, ze is mijn zuster. Dus toen ze me de zes minuten durende track voor Love Is Love toestuurde vond ik dat een leuke uitdaging, ik dacht: maar eens kijken of ik zoveel te melden heb… Dat bleek te lukken! Ik werk graag met haar samen, iET is tof!

Ik voel me verenigd met haar, ze is mijn zuster.”

Studio of stage? Wat ligt jullie beter?
E: De studio en het podium hebben beiden een grote aantrekkingskracht op me. Op het podium voel ik me vrij, het is vertrouwd. In de studio weet ik niet altijd wat ik doe, ik werk dan intuïtiever omdat veel nieuw voor me is. Tegenwoordig spendeer ik steeds meer tijd in de studio om die skill te ontwikkelen. Ik wil in de toekomst heel graag muziek voor andere artiesten produceren. Unieke beats maken, buiten de grenzen gaan. Die ambitie is een nieuwe tak aan mijn boom.”

L: “Ik ben juist als een vis in het water in de studio, dingen maken in mijn eentje voelt veilig, want alles kan. Pas de laatste jaren is de drang ontstaan om mijn verhaal live te vertellen. Dat heeft te maken met volwassen worden, ik ben minder onzeker. Es is bijvoorbeeld heel vrij op het podium, ze is een uitgesproken aanwezigheid. Ik hou alles kleiner, dichter bij mezelf. Maar het vertalen van de studiomagie naar een live-setting lukt steeds beter!

Wat kunnen we verwachten tijdens Revolution in B-minor?
E: “De formatie die ik naar de huiskamer in BIRD breng noem ik Pink Oculus Naked. Samen met een van mijn favoriete muzikanten, Gino Cochise, speel ik de songs in uitgeklede vorm. Die intieme vorm van optreden vind ik heel leuk! Het is fris.”

L: “Samen met Budy – mijn vriend, mijn soulmate – kom ik iET in het klein presenteren. Ik vind het leuk om meer te vertellen over de liedjes en de instrumenten waarop ik speel. Er zitten veel erfstukken bij, met verschillende kleuren en klanken. Die instrumenten hebben geleefd. Dat is gaaf. Ik heb er zin in!”

En een Pink Oculus-+-iET-live-collab?
L:Misschien dat Es en ik ook samen nog wat brengen, maar dan moeten we daar nog even voor gaan zitten.

E: “Ik denk wel dat we dat gaan doen.”

Roufaida Aboutaleb

Wil je meer weten over iET? Check de website en like de Facebookpagina.
Wil je meer weten over Pink Oculus? Check dan deze Facebookpagina en like ‘m.
Wil je op de hoogte blijven van Revolution in B-Minor? Like dan deze Facebookpagina.

Extra informatie
Datum: donderdag 2 juni
Locatie: BIRD, Raampoortstraat 26
Aanvang: 20.30 uur
Entree: €8,- | vvk | Facebookevent