Depression Disco is voor Sjoerd van Kampen niet zomaar een album. Voor de muzikant is zijn debuut met BÄSN net zo goed een overwinning op een jarenlange strijd met depressies, een falend GGZ-beleid, een klungelende gemeente en vooral de mislukte Participatiewet. Dit jaar slaat de Rotterdamse elektropop-muzikant de bladzijde om voor een nieuw hoofdstuk en kan hij eindelijk weer vooruitkijken.

Liefhebbers van bands als LCD Soundsystem en Soulwax zullen BÄSN de laatste jaren ongetwijfeld ergens tegen zijn gekomen. Zo niet, dan wordt dat hoog tijd, want er wordt in ons land weinig muziek gemaakt die zoveel groove heeft en waar tegelijkertijd zoveel diepe gevoelens onder de oppervlakte borrelen.

Van Kampen vertelt Popunie meer over de totstandkoming van zijn debuutplaat en zijn leven met autisme, aangezien de muzikant nogal wat heeft meegemaakt de laatste jaren. Onlangs ging Van Kampen zelfs op bezoek bij de Rotterdamse wethouder, om te praten over zijn ervaringen met de omgang van neurodiverse mensen. Want een verbetering in die relatie is hard nodig.

Wat ben je momenteel aan het doen?

“Ik ben heel even bij aan het komen. Door mijn uitkeringssituatie heb ik vier jaar lang in een soort overlevingsmodus gezeten, wat ongelooflijk veel impact had op mijn sociale leven en mijn mentale gesteldheid. Ik kan nu weer vooruitkijken, zo mag ik in september eindelijk een producersopleiding gaan volgen. Iets dat eerst niet mocht.”

Hoezo?

“In de Participatiewet staat dat je mag studeren, maar de gemeente hield dat continu tegen. Naast een parttime-studie zou ik namelijk moeten werken, iets dat ik al deed, maar er moest per situatie een inschatting worden gemaakt of dat mogelijk was. Alleen dat gebeurde niet. Ze hebben mij lang op hetzelfde punt gehouden door te zeggen dat ik niets mocht doen. Ik heb daar ontzettend veel strijd voor moeten voeren.”

Het klinkt niet alsof je vooruit werd geholpen. Op wat voor manieren werd je nog meer geremd in die periode?

“Nou, bijvoorbeeld bij het aanvragen van fondsen voor een albumrelease of een liveshow. Daar zijn allerlei restricties voor omdat de gemeente zoiets als inkomen ziet en dat wordt direct van je uitkering afgetrokken. Ook al gaat het geld naar de band. Op die manier kon ik soms niet doen wat ik graag wilde en kwam ik lastig vooruit. Niet omdat ik het niet kon, maar meer omdat ik dan in de financiële problemen zou komen. Daardoor is dit project voor een deel zo DIY.”

Wat ging er vooral mis in die periode?

“Vooral het niet willen begrijpen van autisme. Niet iedereen hoeft dat te begrijpen, maar als je in zo’n machtspositie zit bij de gemeente, dan zou je daar toch begrip voor moeten hebben. Meer dan eens kreeg ik te horen dat ik mij aanstelde of dat ik het moeilijk voor mezelf maakte. Terwijl ik de hele tijd plannen en oplossingen op tafel legde om verder te komen, maar die werden niet serieus behandeld en stuk-voor-stuk afgekeurd. Plus: ik kreeg steeds meer het gevoel dat de uitvoerders van de wet geen idee hadden hoe die werkte.”

Zit het probleem met name in de wet of in de uitvoering?

“Beide. Het probleem is vooral dat er een systeem is opgebouwd waardoor je er haast niet meer uitkomt. Er wordt bovendien veel met angst gespeeld en daar moeten ze echt mee stoppen als ze mensen vooruit willen helpen.”

Je hebt nu met de wethouder gesproken die de wet in zijn portfolio heeft: heeft dat geholpen?

“Hij luisterde in ieder geval oprecht naar de kritiek die ik had, dat was erg fijn. Ik hoop dat er in ieder geval serieus naar gekeken gaat worden.”

Hoe heb je ondanks alles nog muziek gemaakt in deze periode?

“Dat was soms lastig. Omdat je in zo’n situatie toch wilt presteren en jezelf wilt bewijzen, resulteerde die hele situatie in een vorm van faalangst. Dat was zo erg dat er momenten waren dat ik zelfs geen muziekinstrument meer aanraakte. Het proces ging in golven: soms werkte ik twee weken lang keihard aan mijn muziek, om er vervolgens twee weken helemaal af te liggen en niets te kunnen.”

En dan crasht in het midden van dat proces ook je harde schijf nog eens.

“Ja, dat was wel effe spannend. Alle demo’s waren zo goed als af en we stonden op het punt om die definitief te gaan opnemen. Tot mijn laptop er gewoon helemaal mee stopte… We hebben nog allerlei filmpjes op social media opgezocht om te kijken hoe de nummers nou precies klonken. Uiteindelijk hebben we alles op een soort Frankenstein-achtige manier in elkaar gezet.”

Wat trok je door die periode heen?

“Er zijn wel momenten geweest waarop ik dacht dat het niet ging lukken om deze plaat ooit uit te brengen. Totdat ik een soort fuck you-mentaliteit kreeg en het afmaken van de plaat begon te zien als een overwinning op alles en iedereen.”

Depression Disco is nu een tijdje uit: waar moet je direct aan denken als je erop terugblikt?

“Ondanks alles wat er is gebeurd, ben ik ontzettend trots dat ik zo’n persoonlijk album uit heb kunnen brengen.”

Wat zou je er nog allemaal uit willen halen?

“Goh, ik heb best veel ideeën. Ik zou de liveband graag uit willen breiden, kijken of er remixes gemaakt kunnen worden, werken aan onze lichtshow en ik wil onze muziek onder de aandacht van DEEWEE brengen, het label van Soulwax.”

Wat vind je zo tof aan wat zij doen?

“Het is een bijzondere community die zij om zich heen hebben gevormd. In Gent hebben ze onder meer een super futuristische studio gebouwd waar ze werken en artiesten uitnodigen. Hun werksfeer is erg collaboratief, dat mis ik nog in mijn eigen werk. Ik zou meer samen willen werken met andere artiesten, daar wil ik mij echt op gaan richten de komende periode.”

Hoe wil je dat gaan doen?

“Laatst heb ik bijvoorbeeld mijn thuisstudio helemaal gerenoveerd, waardoor die een stuk professioneler en toegankelijker is. Daar hoop ik binnenkort meer mensen uit te nodigen om samen toffe dingen te maken.”

Over een paar maanden kun je je in ieder geval nog meer op muziek richten tijdens de producersopleiding. Wat hoop je daar uit te halen?

“Ik wil beter worden in songwriting en produceren en ik wil meer tijd steken in het vinden van een goede workflow. Allemaal zaken die belangrijk zijn als ik beter wil worden in het samenwerken met anderen.”