Vaak staan frontmannen en -vrouwen het meest in de spotlight in de muziekindustrie en worden de mensen op de achtergrond een beetje vergeten. Denk aan roadies, geluidsmannen en producers. Binnen die laatste groep is Marcel Fakkers een specialist in de jaren ‘60 en ‘70 sound die juist nu weer populair is. Hij beheert zijn eigen PAF! Studio in de Rotterdamse Hofbogen, samen met Dave von Raven van The Kik. Ik ga langs op een zonnige dag in juli, om te praten over de studio en de carrière van Marcel.
“Ik deed op mijn 9e mee aan keyboard wedstrijden.”
Hoe is het allemaal begonnen?
‘’Mijn liefde voor muziek is op jonge leeftijd begonnen, ik was groot fan van The Beatles en Elton John, die tevens mijn guilty pleasure is. Rond de basisschool was het spelen van een keyboard erg populair, ik nam hier lessen voor en dat beviel wel. Ik heb er zelfs nog wedstrijden mee gedaan, haha. Later leerde ik piano spelen. Na de basisschool ben ik als toetsenist naar de Havo voor Muziek en Dans gegaan, wat een erg goede voorbereiding op het Conservatorium was. Ook heb ik Dave hier leren kennen.
Uiteindelijk ben ik, na wat experimenteren op de zolder van mijn ouders met microfoons en een computer, erachter gekomen dat ik wilde leren produceren. Toen heb ik de keuze gemaakt om muziekproductie te gaan studeren aan het Conservatorium in Rotterdam.’’
De Wisseloord Studios
‘’Tijdens mijn studie mocht ik stage lopen in de Wisseloord Studios in Hilversum. Wisseloord is een aardige naam in de muziekwereld, waar vroeger bijvoorbeeld Elton John, The Police en Mick Jagger nog weleens binnenliepen om op te nemen. Het was voor mij een grote kans om hier werkervaring op te doen en ik heb er ontzettend veel geleerd. Ik mocht o.a. assisteren en meekijken bij internationale producers en muzikanten.
Na mijn stage kon ik er blijven werken als (assistent)technicus. In deze tijd speelde ik zelf in een band, genaamd The Madd. Dave was hiervan de frontman. We namen zelf ook op in de Wisseloord, er zijn toen twee albums uitgerold waar we nog steeds erg trots op zijn.’’
‘’Op een gegeven moment kregen we het steeds drukker met The Madd en het combineren van het repeteren, optreden en het behoorlijk onregelmatige studiowerk werd steeds lastiger. Toen kwam op een dag het bedrijf VHU Europe langs in de studio, het klikte tussen ons en ze boden me onverwachts een baan aan. Het bedrijf maakt jingles die over de hele wereld door grote radiostations worden gebruikt, het werd mijn taak om de jingles te gaan mixen en masteren. Deze baan was, naast dat het leuk was, beter te combineren met The Madd.’’
PAF!
‘’Maar, The Madd stopte. Vanaf dat moment ben ik het jingle-werk gaan afbouwen en steeds meer voor mezelf gaan werken als engineer / mixer / producer met bands en artiesten. Sinds een jaar ben ik fulltime freelancer in mijn eigen PAF! Studio in Rotterdam. Eerst was dit alleen de oefenruimte van The Kik, in de tijd dat ik nog in de Wisseloord studio een ruimte huurde voor radio jingles.
Ik kon in Hilversum alleen mixen en kleine dingen opnemen, voor de opname van een hele band was die ruimte niet geschikt. Ik woonde al in Rotterdam en toen kwamen Dave en ik samen tot de beslissing om van de oefenruimte een studio te maken. We zijn er gewoon mee aan de slag gegaan en nu zijn we alweer vier jaar verder.’’
Uit alle hoeken van het land
“Sinds de studio open is, is er alleen maar werk geweest. Je merkt dat in de Rotterdamse muziekscene veel van mond tot mond gaat als het gaat om toffe plekken en evenementen. Natuurlijk gebeurt dit ook buiten Rotterdam, mensen komen van heinde en verre om hier op te nemen. Voorbeelden daarvan zijn MOOON en The Small Breed, die beide uit Tilburg komen. Ook Dandelion uit Volendam en Wouter Hamel uit Amsterdam zijn hier geweest. Voorbeelden van Rotterdamse namen die hier hebben opgenomen zijn Iguana Death Cult en Flip Noorman’’
“De sixties en seventies hebben mij altijd al zowel muzikaal als visueel aangesproken.”
Back to the sixties
‘’Vooral bandjes en muzikanten die muziek maken gebaseerd op de jaren ‘60 en ‘70 komen hier om op te nemen. Een stijl die mij (en Dave) persoonlijk altijd al heeft aangesproken, zowel muzikaal als visueel. Vooral door The Madd is deze stijl bij mij blijven plakken, omdat onze muziek ook zo was.
Het visuele komt vooral terug in de instrumenten en aankleding, bijna alle instrumenten en apparaten die hier in de studio staan komen uit die tijd. Zo staan er o.a. flink wat vintage orgels, een klavecimbel, een mellotron (van Benjamin Herman) en ga zo maar verder.
Het pronkstuk is toch wel de EMT 140 plate-reverb (een houten doos met een grote metalen plaat erin die een geweldige galm creëert, ze worden niet meer gemaakt). Je kan deze sound digitaal namaken, maar de originele apparatuur leeft voor je gevoel toch meer. Het heeft meer karakter, je kan het vergelijken met een digitale piano versus een echte piano. Digitaal klinkt het ook mooi, maar in zo’n kast gaan alle tonen en boventonen door elkaar heen, waardoor het echt zijn eigen leven gaat leiden.
De aanschaf van de plaatgalm was een aardig hoogtepuntje, toen ik werkzaam was in de Wisseloord studio stonden er een stuk of zes in de kelder en ze gingen er ééntje wegdoen. Ik heb toen nog geholpen met het wegdragen van dat ding, hij ging naar iemand in Amsterdam, die hem later weer te koop aanbood. Ik kwam hem dus heel toevallig weer tegen, het leek wel of het zo moest zijn, haha. Hij is met een hijskraan drie hoog uit het raam getild omdat ‘ie zo zwaar is en nu staat hij hier.’’
Tweedehands kopen en opknappen
‘’Dave en ik houden altijd wel onze oren en ogen open voor leuke oude apparatuur voor in de studio. Soms kom je echte pareltjes tegen. De manier hoe het toen gemaakt werd zie je nu gewoon niet meer terug in instrumenten en apparatuur, die kwaliteit en componenten kunnen bijna niet geëvenaard worden. Nu moet alles zo goedkoop mogelijk zijn, en sommige onderdelen waren niet zo goed voor het milieu. Gelukkig is tweedehands kopen en opknappen dat wel. We halen het meestal bij handelaren vandaan, of gaan naar de kringloop.’’
‘’Een snoeiharde metalband of slicke hiphopact zou hier niet zo passen, hoe tof ze ook zijn.’’
Karakter en sfeervol
‘’We hebben hier de bewuste voorkeur voor de sixties en seventies sound, maar zo nu en dan komt er ook wat jazz langs, zoals de saxofonist Benjamin Herman en toetsenist Alexander van Popta. Ook komt er soms een singer/songwriter voorbij in onze studio, maar daar blijft het ook wel bij. Vaak zijn dit artiesten die een voorliefde hebben voor alles wat ‘vintage en retro’ klinkt, die voelen zich hier wel op hun plek. Een snoeiharde metalband of slicke hiphopact zou hier niet zo passen, hoe tof ze ook zijn.’’
“Myspace was top om gigs te regelen in het buitenland.”
Lowlands en Paradiso
‘’Ik ben nu 24 jaar actief in de muziekindustrie en heb in dit wereldje aardig wat meegemaakt. Als toetsenist heb ik de leukste tijd gehad met The Madd. We hebben maar vijf jaar bestaan, we hadden de wind aardig mee. We hadden geluk met Dave als onze charismatische frontman, het platenlabel Excelsior uit Amsterdam wilde ons gelijk tekenen. We hebben twee albums uitgebracht, het eerste album Ongeneeslijk Beat is mijn persoonlijke favoriet.
We hebben in en op veel toffe locaties gespeeld, waaronder Paradiso en Lowlands. Destijds had je de website Myspace nog, waar wij veel plezier aan beleefde. Je kon een pagina creëren waar je gelijk de muziek van je band op kon beluisteren, het platform werkte heel handig bij het regelen van gigs in het buitenland.’’
‘’We hebben een vijf sterren recensie van de Volkskrant mogen ontvangen.’’
Boudewijn de Groot
‘’Nog steeds speel ik af en toe live op een podium. Momenteel speel ik met The Kik en een heel orkest mee met het eerbetoon aan Boudewijn De Groot. Dit avontuur begon met vier grote optredens, daar zou het bij blijven, in ieder geval, dat dachten we. Alles was super snel uitverkocht.
Naar aanleiding van het succes en een vijf sterren recensie van de Volkskrant, werd er besloten om meer shows te gaan realiseren. Afgelopen zomer hebben we in het openlucht theater mogen spelen. Nu rest ons nog het Concertgebouw in Amsterdam en we sluiten de tour af met twee shows in Ahoy, Rotterdam.’’
‘’Als mensen hier staan te zingen of te spelen staan ze toch best wel in hun nakie.’’
Het geheim van een goede producer
‘’Wat voor mij het geheim is van een goede producer? Allereerst een goed gevoel voor muziek hebben, ik vind het belangrijk om bij iedere artiest aan te voelen wat ze nodig hebben, en dat is natuurlijk bij iedereen anders. Het sociale aspect bij het opnemen is ook heel belangrijk, je wilt dat iemand zich op zijn gemak voelt.
Als mensen hier staan te zingen of te spelen staan ze toch best wel in hun nakie. Je kan je op zo’n moment niet verschuilen achter mooie gekleurde lichten of rookwolken. Ook is er sprake van een tijd en prestatiedruk, want ja, de studio is geboekt.’’
“Het is handig als producer om zelf muzikant te zijn en die bagage te hebben, en verstand te hebben van o.a. akkoorden en noten, maar het is geen must.’’
‘’Ik doe altijd mijn best om een sessie soepel en relaxed te laten verlopen. Dat zit ‘m in de kleine dingetjes. De lampen worden gedimd of gaan zelfs uit, als de artiest(en) in kwestie van een specifiek biertje of theetje houden, regel ik dat het er is. Kannetje water erbij, een fijn krukkie gereed, enzovoort. Dat het allemaal al klaar staat voordat de gasten er zijn, zodat ze gelijk kunnen beginnen met spelen, is ook heel prettig.
Als we dan bezig zijn, en ik weet dat de band en ik op één lijn zitten, geef ik tijdens het arrangeren aan wat een liedje, naar mijn mening, kan verrijken. Het wordt meestal goed van me aangenomen, het kan fijn zijn om vanuit een ander perspectief input te krijgen. Je wilt graag een liedje wat je blijft luisteren, dat kan je heel slim doen tijdens en met het arrangeren. Het is ook niet altijd nodig, als het goed is het goed.’’
‘’Dat je de plaat vast kan houden is een heel mooi moment, met een biertje in de andere hand. ‘’
Buiten de studio
‘’Ik woon in Zierikzee, maar ik kom nog steeds graag in Rotterdam buiten de studio. Rotown vind ik heel leuk en BIRD zit lekker in de buurt. Walhalla is erg mooi, zowel de kantine als het theater, in beide locaties spelen geregeld toffe bandjes. V11 is ook een toffe plek, de eigenaar is toevallig soms geluidsman bij The Kik. Toen ik nog op school zat ging ik veel uit in Waterfront, waar je ook het jaren ‘60 Primitive Festival had. Beiden bestaan nu niet meer.’’
‘’Dave en ik willen nog weleens na het werk wat eten en erna doorzakken in de stad, of bij een bandje kijken. Als ik naar een bandje of albumrelease ga kijken ben ik meestal in Rotown te vinden. Ik ben bijna altijd bij de albumreleases van de albums waar ik de productie van gedaan heb, dan is het echt, echt. Dat je de plaat vast kan houden is een heel mooi moment, met een biertje in de andere hand. ‘’
Soms gewoon even geen muziek
‘’Ik zit wekelijks hele dagen in de muziek, soms is het fijn om gewoon geen muziek te horen. Of om even het bos in te gaan in plaats van naar een concert. Nu ga ik niet meer zo veel uit, wellicht heeft dat te maken met dat ik twee kleine kindjes heb. Misschien dat het gaat veranderen als ze ouder worden, dan neem ik ze mee, of zij mij.’’
Lijstjes:
(Huidige) favoriete muzikanten?
Mooon, The Small Breed, The Tambles, Dandelion, Iguana Death Cult en Bent Van Looy.
(Huidige) favoriete platen?
The Beatles – Rubber Soul, Bent van Looy – Round The Bend, Johan – Pergola, Boudewijn de Groot – Voor De Overlevenden, Coldplay – Parachutes.
(Huidige) favoriete evenementen?
Geen extreme festivalliefhebber, maar ik vind er een aantal leuk, waaronder De Parade en Metropolis.
(Huidige) favoriete Platform?
De Belgische radiozender Radio 1, Spotify (de “Aanbevolen Voor Jou” lijstjes), 3voor12 en OOR.
