Wat klinkt dat mooi hè, outboard gear. Als je er ‘ns goed naar kijkt dan is het best een gekke term: ‘outboard gear’.
Ten eerste is het Engels, maar dat gebeurt wel vaker in de recording business. Zo worden termen als ‘tracking’, ‘merge’, ‘bouncing’ (ja, dat kan ook iets anders betekenen dan bewegen op hiphop) en ‘clocking’ veelvuldig gebruikt tijdens opname, mix en mastering.
Ook mastering is een Engels woord. Als je het zou vertalen naar Nederlands dan kom je uit bij masteren. Masteren wordt zeker gebruikt maar klinkt net iets minder sexy als mastering, maar alleszins sexyer dan ‘geluidsnabewerking’, de ultra-calvinistische benaming van mastering.
Maar goed, outboard gear dus. Outboard gear is een verzamelnaam voor speelgoed voor volwassenen, en dan heb ik het niet over een dwarsdoorsnede van het assortiment van Christine le Duc. Neen, dit is speelgoed van een ander kaliber. Speelgoed met knoppen. Een heleboel mooie, minder mooie, dure, minder dure maar ook exorbitant dure knoppen en schakelaars. Zie het als de analoge (of digitaal, zoals de Weiss units) evenknie van een plug-in met stekkers en fysieke schakelaars, met schuiven en knoppen.
Dit alles om muziek zo mooi en organisch en vooral zo analoog mogelijk te laten klinken. Maakt het wat uit, hoor ik je denken, een plug-in kan dat tegenwoordig toch ook wel?
Ja en nee. Ik vergelijk het graag met een timmerman. Een goede vakman met meesterschap en visie weet van tevoren precies wat hij/zij wil gaan maken. Het gereedschap helpt hem of haar daarbij.
Tuurlijk maakt het uit wat voor gereedschap je gebruikt en vooral de kwaliteit daarvan. Een slechte zaag maakt recht zagen moeilijk. Maar zelfs al heeft hij/zij slechts de beschikking over gereedschap waarvan de kwaliteit te wensen overlaat, dan nog zal er iets moois uit zijn of haar handen komen. Een visie leidt tot oplossingen, zelfs als de omstandigheden minder ideaal zijn.
Zo ook met outboard gear. Een mooie eq of compressor zal én prettig werken én je snel naar je doel leiden, maar betekent niet dat een plug-in of een wat minder fancy apparaat dat niet zou kunnen doen. Misschien kost het je wat meer moeite of tijd maar je zult er komen!
Ondertussen voel ik weer een tegelwijsheid opkomen:
“Ongeacht het middel leidt een visie je naar het doel”, al twijfel ik of deze uitspraak ooit daadwerkelijk op een tegel is beland, maar dat geheel terzijde.
Anyway, mooi spul hoor, outboard gear voor mastering en een dure machine zal ongetwijfeld mooi klinken, al was het maar omdat je er een boel geld voor betaald hebt. (Het zou toch zonde zijn als je al die euro’s niet meteen terug zou horen.)
Degene die het apparaat bedient, de duur-apparaat-bedienaar ofwel mastering engineer, zal toch echt zelf het apparaat goed moeten kennen om alle mogelijkheden vol te benutten.
Dit leidt dan weer naar een internationaal zeer bekende uitspraak die je zo op een tegel kunt plakken:
“It’s not the gear, it’s the engineer”

Renzo (Masterenzo) is een Rotterdamse masteraar. Hij heeft onder meer gewerkt voor Gery Mendes (GMB), The Legendary Orchestra Of Love en Bart Voncken. Nóg meer info over mastering is te vinden op zijn website.