Dit is de tweede keer binnen een half jaar dat ik mijn solo stem project ‘Aurora’ naar Zuid-Europa –Spanje en Portugal, presenteer. Dit komt mede omdat ik nu Spaans spreek, wat het veel makkelijker maakt om er een tour te doen en omdat ik het een erg leuk gebied vind om er te spelen: de organisatoren zijn erg verwelkomend en ontvankelijk voor mijn suggesties.

Ik vind het namelijk belangrijk om het project in verschillende contexten neer te zetten, waarbij ik mij telkens op de setting moet aanpassen. De communicatie met het publiek is er goed, de mensen zijn erg open en expressief. Wat mij het meeste opvalt, is dat vele organisatoren waar ik mee te maken heb onafhankelijk zijn maar ook betrouwbaar zijn en zich erg inzetten: ze schrikken een beetje van mijn voorstellen om bijvoorbeeld met Kerst, Nieuwjaar of Pasen te spelen, maar vervolgens vinden ze een manier om het mogelijk te maken – en komt er ook nog publiek.

Niets lijkt onmogelijk en ik denk dat dit typisch kan zijn voor plekken zoals de traditionele stad Sevilla, waar weinig experimentele culturele programmering is en minder financiële middelen zijn voor dit soort performances binnen de underground scene (ik heb het niet over de hedendaagse kunst-instellingen). Het belangrijkste voor deze tour is de geografie-lijn te volgen om geen omwegen te krijgen, want de afstanden zijn groot. Gelukkig is het busvervoer prima te doen: het is goedkoop en comfortabel genoeg. Ik heb deze keer afgezien van mijn keyboard en zware bagage want dat was eerder heel ongemakkelijk te transporteren. In de lente is het al vrij warm, in de winter is het binnenshuis erg koud wegens het ontbreken van centrale verwarming.

De plekken die ik deze keer bezocht heb zijn:

Barcelona – M à g ia Roja

De avond zelf was goed georganiseerd, er was eten en drinken voor de artiest en goede assistentie met de opbouw van de zaal, waar ik de vrijheid had het zo in te richten hoe ik nodig achtte voor de performance. Het is een vrij bekende plek waar ook feesten gegeven worden na de concerten.

Sevilla – La Casa de Max

Ik kwam met Pasen in Sevilla, die de grootste processie sinds de Middeleeuwen in stand houdt, een traditie met ongeveer veertien praalwagens, een zeer imponerend evenement dat voor mij als noordeling vreemd is. Sevilla is dan ook niet de plek met de meeste experimentele muziek programmering in Spanje. De enkele inzet van Ernesto Ojeda is dan ook bijzonder. Hij runt een geluids-, opname en dansstudio.

Daarnaast organiseerde hij mijn performance met zijn initiatief Colectivo Improvisarios. Journalist Ismael C. Cabral schreef een pagina-vullend artikel over mijn werk en optreden in de regionale krant El Correo, een eerste publieksbevestiging van Ojeda’s organisatie. La Casa de Max is verder geen officiële concertplek en wegens potentieel geluidsoverlast kunnen niet alle bands hier optreden. In Spanje zijn na de ‘sit-ins’ demonstraties zeer strenge reguleringen gekomen die de autoriteiten meer bevoegdheden geven en die tegen persoonlijke initiatieven kunnen ingaan, waardoor sommige mensen soms erg uitkijken wat ze doen – zo werd mij in Sevilla verteld.

Montemor-o-novo – Oficina Do Convento

In dit kleine idyllische dorp nabij Lissabon, Portugal, zijn veel culturele organisaties.
Oficina Do Convento beheert een kloostergebouw uit de 15e eeuw dat aan een begraafplaats ligt en een kerk die reeds eeuwen niet in gebruik is. De organisatie heeft een residency programma met verschillende werkplaatsen, waar zij behalve performance producties ook keramiek praktijken ondersteunen. Het team zelf bestaat uit mensen die deels hun hele leven al in Montemor wonen en het initiatief al twintig jaar geleden opgezet hebben.

In de hout- en ijzer-, zowel als laser-cut werkplaatsen ontwikkelen ze 3D-printers en ingenieuze mechanische en zelfvoorzienende installaties. Ik werd in een verblijf nabij de plek zelf ondergebracht en er werd een mooie zelfgetekende poster gemaakt voor het event. Er was een speciaal voor het event ingehuurde video-/geluidsmaker gekomen om het te documenteren en achteraf een korte video te maken en te publiceren. Er werd een rondleiding gegeven door de werkruimtes, een ideale locatie voor het ontwikkelen van een project. Ik had de ruimte om te werken en de plek te onderzoeken voor mijn performance. De locatie heeft ook een keuken en er wordt wekelijks een mensa georganiseerd, waarbij talloze dorpelingen en leden van de vereniging op af komen. De locatie is een soort bakermat voor vele uit de stad gevluchte jonge mensen, maar is ook een ontmoetingsplek voor de mensen die er altijd al woonden. Er is een bonte programmering en daardoor is er veel beweging in de Convento, met internationale groepen en residenten die allen hun eigen projecten uitvoeren.

Lissabon – DAMAS

Met de bus van Montemor naar Lissabon is goed te doen. Het team verwelkomde mij en ik werd ook bij de metro opgewacht, zeer aardig. DAMAS is een restaurant en concertzaal, dat zich in een oude bakkerij bevindt, en een mooie ruimte heeft. Het publiek dat voor het eten komt is niet per se op de hoogte van de muziekprogrammering, maar dat maakt niet uit want DAMAS heeft naam gekregen in de laatste twee jaar sinds het opgericht is. Er wordt zeer goed voor je gezorgd als artiest en het is dan ook een plek om aan te bevelen. Het team is heel hecht en ze staan erg open voor experimentele muziek, niet iets dat ze gewend zijn te programmeren.

Porto – Contrabando

Ik werd thuis bij één van de organisatoren ondergebracht, en er werd ook gezorgd voor assistentie bij de opbouw. Er werd apparatuur geleend via de andere organisatie waar ik zou spelen: Sonoscopia. Contrabando bestaat uit activisten die zich vooral voor minderheden inzetten en de positie van de vrouw binnen de samenleving willen versterken en willen bijvoorbeeld gelijke rechten en salarissen voor vrouwen binnen het beroepsleven. Ze zijn niet een specifiek op concerten gebaseerde organisatie en de artiesten moeten ook zelfstandig de soundcheck doen. Positief is dat de twee organisaties, Contrabando en Sonoscopia, elkaar nog niet kenden, en een eerste samenwerking hebben gedaan. Contrabando is in mei uit hun pand vertrokken en zullen voorlopig nomadisch verdergaan.

Porto – Sonoscopia

Sonoscopia is een bekende concertplek met een vrij-bezette programmering voor experimentele muziek, waar vooral vrienden en het eigen netwerk op af komen. Er is dan ook geen officieel entree-geld beleid, maar er wordt bij het uitdelen van een maaltijd om een donatie voor de artiesten gevraagd. Door ervaring weten ze wel wat ze aan de artiesten kunnen garanderen. Er is een grote woning met studios beschikbaar om een project te ontwikkelen binnen een artist-in-residency. Het wordt door een dozijn muzikanten gerund, vrienden die samen de huur van de woning delen en met de bargelden inkomsten genereren als steun voor de vaste lasten. Ze zijn dus volledig zelfstandig en houden het in stand door eigen inzet, met twee concertavonden in de maand. Er werd ook een andere band geprogrammeerd.

Pontevedra – Liceo Mutante

Pontevedra is in Galicië, een regio die hun eigen taal en cultuur onderhoudt. Liceo Mutante wordt door een groep vrijwilligers gerund en hebben een drukke programmering waar van alles wordt gepresenteerd. Ze zijn erg enthousiast en bieden de artiest woonruimte, eten en een garantie van 100 euro. Het is een mooie plek aan de rivier, met een grote tuin. Ze verkopen T-shirts en andere merchandise om de plek en de verbonden leden te ondersteunen. Het team is erg goed op elkaar afgestemd, en het is bijzonder hoe zij een zelfstandig cultureel aanbod bieden binnen de regio.