Antwoordde jij vroeger ‘Artiest’ op de vraag; Wat je later wilde worden?
Is het er voorlopig door omstandigheden nog niet van gekomen?
Relax, spoken word is wat jou volledig in de spotlight zet!
Makkelijk toch, je gaat staan voor wat mensen
Spreekt wat snelle teksten
Wisselt naar een ander ritme
Laat een lange stilte
Een confronterende pauze
… en
APPLAUS!!!
Toch?

Laten we even wat stapjes teruggaan.
Spoken Word is een kunstvorm die de nadruk legt op de omgang met taal, ritme en emotie. Poëzie, proza en monologen kunnen technisch gezien voorgedragen worden als Spoken Word. Maar, Spoken Word is niet per se een combinatie van deze elementen. Ook songteksten/raps kunnen met of zonder muziek voorgedragen worden als Spoken Word. Maar Spoken Word hoeft niks met muziek te maken te hebben. Dus de vraag is, wat is Spoken Word dan wel? Goeie.

Wanneer je op YouTube (één van de meest betrouwbare bronnen tegenwoordig) Spoken Word invoert, kom je waarschijnlijk terecht op een filmpje waar een microfoon en een zeer serieus persoon staan. Deze persoon zal gelijk op een vrij hoog volume en snel tempo bepaalde dingen duidelijk maken.

En niet zomaar duidelijk, nee, EXTRA duidelijk. Zo duidelijk dat je binnen enkele zinnen volledig begrijpt wat het punt van deze persoon is. Zo duidelijk dat je begint mee te leven met deze persoon. Zo duidelijk dat je waarschijnlijk een mening gaat vormen over wat de persoon zojuist gezegd heeft. Zielig, stoer, awkward, grappig, intelligent, confronterend, YouTube staat vol met dergelijke performances (Button Poetry).

Wat al deze Spoken Word voordrachten met elkaar gemeen hebben, is dat iedere voordrager een stukje van zichzelf achterlaat op het podium. In een momentopname volledig tot iemand doordringen op een manier die we bijna allemaal beheersen, pratend. Dat is in wezen de kern van Spoken Word, denk ik.

Vanuit daar kan je vele uitstapjes maken. In theaters is een stukje Spoken Word best tof omdat het extra diepte kan geven aan karakters en omdat dit een ‘legale’ reden is voor karakters om tegen het publiek te praten.

Muzikaal vind je vooral in het genre hiphop Spoken Word teksten op albums of wordt er een stukje Spoken Word opgetreden. En natuurlijk, de Spoken Word uitgaansgelegenheden van tegenwoordig. Elke talentenavond heeft tegenwoordig wel een Spoken Word act en er zijn genoeg programma’s die hun avonden bouwen rondom Spoken Word artiesten. Deze artiesten delen dan 1 voor 1 hun zelf geschreven teksten vanuit hun boekje, telefoon, of uit het hoofd.

‘Moet Spoken Word niet altijd uit het hoofd?’ Nee. Spoken Word moet uit je hart komen. Dit is namelijk het element waar de zaal voor gevuld is. Eigenzinnige verhalen door unieke artiesten die een universele samenhorigheid achterlaten.

‘Zij zijn zichzelf geweest, het is ok. Veilig voor mij wanneer ik dat ook ben’. Zoiets heerst er op het einde van de avond meestal. Dat dit gebonden gaat met inspiratie, motivatie, realisatie, acceptatie enzo is een leuke bonus. Positief he?! Ja, bijna…

De downkant van Spoken Word performances is dat iedere gek die praat technisch gezien een Spoken Word performance aan het geven kan zijn. Ja. En, omdat het meestal gaat om universele connecties, wordt er vaak support getoond aan de gene die zojuist aan Spoken Word gedaan heeft.

Is het niet het feit dat het onderwerp niet aansprak, of dat de tekst niet relevant was, of dat het toch knap is om het überhaupt te durven, is er wel een andere reden support te tonen. Want ja, artiesten krijgen al zo weinig en stoppen er zo veel tijd en energie in hun performance, dan is liefde wel het minste wat je terug kan geven. Toch?

Dit is inderdaad een balanspunt. Wanneer je Spoken Word bekijkt als underdog in de culturele sector is het verstandig om een sterk blok te vormen waarin iedereen elkaars rug heeft.
Maar, wanneer je Spoken Word inzet als middel waardoor je op sociaal maatschappelijk vlak de politiek kan bereiken en fungeren als ‘stem van het volk’, moet het wel gaan om Spoken Word met een eigen sterke ruggengraat.

Moraal van het verhaal met een poëtisch metaforisch kantje; Fietsen naar je werk maakt je geen wielrenner. Op straat voetballen maakt je geen straatvoetballer. Af en toe je zelf geschreven teksten delen maakt je geen Spoken Word artiest.

Peace

Tomas de Paauw

Tomas de Paauw schrijft behalve voor Popunie ook voor jongeren opinieplatform Young Critics en is oprichter en organisator van Spraakuhloos, platform voor Spoken Word.

Spoken word events in de buurt:
24 april | V11 | Woorden Worden Zinnen muziekeditie #2 met o.m. Gery Mendes
15 mei | Dolhuis, Dordrecht | Woorden Worden Zinnen 6 jarig bestaan
1 mei | Hiphophuis | Talk the Talk
5 mei | Theater Islemunda | Bevrijdingsflow 
5 december | Oude Luxor | Van Dale Spoken Awards 2016

Meer lezen?
Check ook de Popunieolumns van spoken word artiest YMP. Meer over spoken word in het algemeen op onze site vind je hier.

Copyright foto: Yezsideproduction