Wat hebben The Cure, New Order, Nick Cave, Palais Schaumburg, Alpha Blondy en Nina Simone gemeen? Allemaal speelden ze eens in de Rotterdamse Hal 4. De hal waarin ooit de machinewerkplaats van het drinkwaterleidingsbedrijf in de Esch was gevestigd en waar, door een wc-raampje, de leden van kunstenaarscollectief Utopia werden binnengelaten door toenmalig wethouder Jan Riezenkamp. In Hal 4 kwamen techniek en kunst samen en zorgde Evan van der Most dat het summum van de Britse new wave en de Neue Deutsche Welle naar onze Maasstad kwam.

Programmeur Mike Pickering leerde er het vak voordat hij werd weggekaapt door Factory Records. Ted Langenbach noemt Hal 4 ‘de opstapplaats van zijn creatieve bewustzijn’. Opgericht in mijn geboortejaar 1979, bood de vierde hal vanaf de watertoren geteld onderdak aan alles wat Van der Most en kompanen konden verzinnen. Optredens waren een totaalconcept waarvan affiches, diaprojecties, dj’s, verlichting, autowrakken, kleding en kapsels onderdelen waren.

Eens zorgde een lukraak neergezette luchtalarmsirene ervoor dat het publiek de zaal direct moest verlaten om eeuwige gehoorbeschadiging te voorkomen. Een andere keer klom het publiek via de dakramen het uitverkochte concert binnen. Ooit stonden 250 Harley Davidsons voor de deur en bleek een georganiseerd feest onverwacht een gay bikers night.

Begin jaren tachtig bood Rotterdam terrein aan talloze new wave cultbands. Tuxedomoon verruilde San Francisco voor Rotterdam, bij Backstreet Records van Peter Graute kwam de Rotterdamse wavescene elkaar tegen en het Rotterdamse nachtleven ging door tot 12 uur in de ochtend. In deze periode heeft de Rotterdamse kunstenaars-scene de stad weer op de kaart gezet. Doordat de verschillende leden van Utopia elk hun eigen specialiteit hadden, maakten ze het onmogelijke mogelijk en waren de zeefdrukken die de concerten in Hal 4 aankondigden fenomenaal.

Al kende bijna niemand de bands die kwamen, het publiek ging kijken ‘voor de poster’ en fietste de vijf kilometers naar Hal 4 door weer en wind. Met zijn contacten in Manchester haalde Pickering dé Engelse bands van het moment naar Rotterdam, waar ze direct na hun overtocht hun Europese tours begonnen op de planken van Hal 4.

Pickering was ook degene die Rotterdam aan het dansen kreeg begin jaren tachtig tijdens de eerste dj battle ooit tussen Londen en Rotterdam. Van de begintijd van de house in de Haçienda tot de tweede Summer of Love in 1988 en ‘89 in Engeland; Pickering was erbij. Uiteindelijk verwierf hij wereldfaam als oprichter, producer en saxofonist van M People met hits als Moving On Up en One Night in Heaven. Saxofoonspelen (volgens Van der Most ‘een soort van’) had Pickering in Rotterdam geleerd, bij de SKVR.

Videomateriaal hal 4 archief: New Order (1980)

Meer over Hal 4 lezen?
Rinske Hordijk en Saskia van der Togt: We build dreams, 25 jaar Hal 4 (Rotterdam 2004).
Gyz la Rivière: Eksit Courant (Rotterdam 2011).
Patricia van Ulzen: Dromen van een Metropool, de creatieve klasse van Rotterdam 1970-2000 (Rotterdam 2007).

DIG it UP & Het Geluid van Rotterdam
Op de website van DIG it UP heeft Evan van der Most onder andere het archief van Hal 4 digitaal beschikbaar gemaakt. Daarnaast bouwt hij aan een digitaal Rotterdams muziekarchief op www.hetgeluidvanrotterdam.nl. Daarbij kan hij nog wel wat hulp gebruiken, dus zoek je een leuke stage of vrijwilligersfunctie? Mail dan met evan@digitup.nl en help Het Geluid van Rotterdam verder met het online beschikbaar maken van Rotterdamse muziek.