Lef om te falen

Een bekentenis. Hopelijk een waar jij van kunt leren en de ster kunt worden die je verdiend te zijn! Faalangst heeft me veel gebracht en niet ten goede. Isolement, het afslaan van kansen en een neerwaartse spiraal van zelfvertrouwen. Een doorgewinterd patroon van vermijden.

Ik was ervan overtuigd dat alleen anderen faalangst hadden. Mensen die bang zijn om hun tentamens te maken of die podiumangst hebben. Paniekaanvallen, stress, zweten en huilbuien… Dat was mijn beeld van faalangst en daar heb ik echt geen last van.

Maar net als Covid-19 kun je ook het faalangstvirus met je meedragen zonder symptomen te hebben. Het heeft me daarom heel wat jaren gekost om erachter te komen dat ik het had en nog meer om de dorre grond beetje bij beetje weer vruchtbaar te maken.

Graag deel ik ontdekte patronen van faalangst in de hoop jou te helpen eventuele patronen te doorzien, doorbreken en liefst voorkomen!

Faalangst
Faalangst uit zich op verschillende manieren, maar eerst ga ik naar de kern waar komt die angst om te falen vandaan?, om vervolgens te eindigen met een oplossing!

Faalangst ontstaat vaak door perfectionisme: vanuit een gevoel van lage eigenwaarde probeer je aan het perfecte plaatje te voldoen.  Nu is het niet zo dat ik totaal geen zelfvertrouwen heb, ik weet ondertussen heel goed wat ik kan, wat ik niet kan en waar mijn potentie zit.

Deze contradictie is tegelijkertijd de sluipmoordenaar geweest. Want ik eiste van mezelf dat wat ik goed kan, of in potentie goed zou kunnen, zich direct en op heel hoog niveau zou uitten. En dat is onhaalbaar. Levert PerfectioNIETSme op.

Het uitte zich bijvoorbeeld door me steeds meer in de studio te bevinden en minder op het podium. In de studio kon ik geen fouten maken, want ik kon alles weer opnieuw doen tot iets perfect was. Maar ook…

…in de audities die ik afsloeg, mezelf goed pratend dat ik wist wat ik kon en dat dit gewoonweg niet de rol voor mij was.
…in nonchalant en bagatelliserend reageren op complimenten, deze niet durven geloven.
…in overal de controle willen houden en niets uit handen durven geven.
…in overal aarzelend en weloverwogen op reageren op zoek naar het perfecte besluit waarmee je iemands enthousiasme neerhaalt en kansen voorbij gaan.
…in steeds van pad veranderen, uit angst de verkeerde afslag te hebben genomen.

En het allerbelangrijkste: het uitte zich in het ‘goedpraten’ van al deze acties. Faalangst is er heel goed in je te manipuleren en je ervan te overtuigen dat je de ‘juiste keuze’ maakt. Zo geniepig zelfs, dat je niet eens doorhebt dat de ware reden van je besluit voortkomt uit angst. ‘Die rol was niet voor jou bestemd’, ‘het klikte nu eenmaal niet met die persoon’, ‘Het is toch veel beter om te focussen’, ‘Je hebt er ook geen tijd voor’, ‘Dit is geen perfectionisme, je zoekt de hoogste kwaliteit’.

Herkenbaar?
In mijn beleving heb ik een route vol oorlogsslachteroffers achtergelaten van mensen die ik onbewust heb afgewezen, afgesneden, gepasseerd of achter heb gelaten dankzij faalangst.

Alles voor die perfecte keuze, voor dat perfecte eindresultaat, voor dat gevoel van verdiende eigenwaarde binnen mijn vak. Door mezelf niet te willen kwetsen en zelfvertrouwen te willen vergroten door perfectie na te streven, had ik mezelf –hoe ironisch- juist het hardst mogelijk gekwetst.

De oplossing
Als je eenmaal in dat isolement terecht bent gekomen is het een hele klim om er weer uit te komen. Je gedachtepatronen zijn geconditioneerd en ook de realiteit is ingericht op die faalangst. En dat is weer een lange (maar zeker ook haalbare) weg naar afleren en opnieuw aanleren. Beter voorkomen dan genezen en daarom geef ik je drie hele nuttige tips die je, ook voor diegenen zonder faalangst, altijd ten goede zullen komen:

1. Zeg vanaf nu overal ‘ja’ op. Op álles. Geef jezelf een periode van liefst een aantal maanden of een jaar waarin je je laat leiden door het woord ‘ja’. Je zult geconfronteerd worden met ongemak, met angst, met tegenzin en misschien bizarre of ongewenste situaties. Maar ook met verrassingen, avontuur, de mooiste ontmoetingen en de rijkste leermomenten.

Het zal je netwerk uitbreiden, je zult sneller groeien en succeservaringen opdoen. Check de podcast Shonda Rhimes: Change Your Life By Saying ‘’Yes’’. In deze podcast deelt succesvolle tv show bedenker, schrijver en producer Shonda Rhimes in een interview met Oprah haar positieve ervaring  hiermee.

2. Benoem elke dag voor jezelf waarin je hebt “gefaald”, verwoord welke positieve dingen je daaruit hebt gehaald en vier het. Er is een mooie podcast van Tony Robbins met de oprichtster van SPANX, Sara Blakely, en zij vertelt  daarin hoe haar vader dit elke dag met haar besprak.

Zo ervaarde ze dat falen geen negatieve ervaring hoeft te zijn en daarnaast bouw je tegelijkertijd spierkracht op in het omgaan ermee. Hoe vaker je faalt, hoe sneller je behaalt.

3. Ga op onderzoek uit. Wanneer heb jij faalangst en hoe uit zich dat? Wat zijn dan je interne gedachtegangen? Wij mensen hebben de gave van zelfbewustzijn in tegenstelling tot dieren. We kunnen onze eigen gedachtes analyseren en zelfs veranderen. Dus als jij voor jezelf kunt doorgronden wanneer en hoe deze angst zich uit, kun je dit in een volgende vergelijkbare situatie ook herkennen en de controle terugnemen.

Ten slotte
Als ik nu zou zeggen dat we faalangst zouden moeten veranderen in faallef dan zou dat wel heel motiverend zijn. Je krijgt er bijna adrenaline van en zin om de uitdaging aan te gaan alleen al als je het leest. Laten we die positieve mindset maar vooral niet stimuleren, toch?

Catalijne is zangeres en songwriter binnen theater. Ze heeft de Concours de La chanson Liesbeth List prijs gewonnen, stond met voorstellingen op De Parade en in de theaters door heel het land, is te zien in films en brengt eigen muzikaal werk uit waarvan recent het filmische soundtrack album ‘Through the Wilderness’. www.catalijne.com

Releases oktober 2020