Ons imago, daar werken we allemaal hard aan. Een uitgedacht beeld naar de buitenwereld toe projecteren waarmee we hopen dat mensen ons daardoor gaan liken en fan worden. En als je dat ‘grote succes’ vervolgens bereikt, dán heb je het gemaakt. Maar waarom gaat het dan mis bij zoveel ‘succesvolle’ artiesten? Zij zouden nu toch overgelukkig moeten zijn? Waarom krijgen zoveel artiesten een mentale breakdown?

De breakdowns van de grote artiesten staan uitgebreid vermeld in alle media, dat zijn nieuwtjes waar de pers van smult. Maar hoe zit dat eigenlijk met de onbekende(re) artiesten? Kan het jou gebeuren en hoe kun je dat voorkomen?

In deze column wil ik je iets ontzettend belangrijks meegeven, iets wat jouw carrière als artiest mogelijk voor de rest van je leven in perspectief kan plaatsen.

Imago
Imago begint vaak bij je artiestennaam. Je kiest een naam waarvan jij denkt dat die representatief is voor wat jij maakt of uitvoert, waar jij voor staat. Het is een woordelijke samenvatting van hoe je eruit ziet, wat je draagt, hoe je communiceert naar de buitenwereld toe en van je creatieve uiting. Het is alsof je een vergrootglas zet op een gedeelte van jezelf en dat tot in perfectie toe naar buiten projecteert. Dat is imago en de een doet dat grootser dan de ander.

Er zijn veel grote artiesten ten onder gegaan aan hun succes en velen die er dagelijks onder lijden. Denk aan Amy Winehouse en Avicii om een paar grote verhalen te noemen. En er zijn meerdere redenen en lagen waardoor zij leden onder hun succes. Noem het druk van buitenaf, de verwachting die zij aan zichzelf stelden, faalangst… Al die benamingen leiden allemaal terug naar één essentieel ding: ze geloofden dat zij hun imago waren. Zij identificeerden zich met hun imago.

Maar,  imago is niet echt.

Het woord imago komt uit het latijn en betekent beeld. En het woord zegt het al: een beeld is iets waar je van een afstandje naar kijkt. Aan de wand in de vorm van een schilderij, in de spiegel naar je lichaam, maar er bestaat ook het beeld dat je van je binnenste zelf ziet. Imago is daarmee iets externs: het is iets gemaakt, ontworpen, gecreëerd, eerder onbestaand, dat JIJ, jijzelf, vormgeeft.
De mentale breakdown komt wanneer jij gaat geloven dat jij dat imago, dat beeld, daadwerkelijk bent en eraan moet voldoen.

Als artiest wordt ons vaak meegegeven: fake it till you make it. Bluf je zelfvertrouwen, je doorzettingsvermogen… en dat lijkt een valide uitspraak. ‘’Het helpt toch zeker om jezelf er doorheen te bluffen, jezelf groter te maken dan dat je je voelt? Want je weet immers dat je wat kunt.’’

Jazeker, ik snap je. Je kunt je onzeker voelen in een situatie (op een podium of in een gesprek) terwijl je tegelijkertijd zeker weet dat je iets heel goed kunt (spelen). Leunen op je imago kan je de kracht en rust geven die je nodig hebt om te presteren. Dus waarom die buitenkant dan niet ook vanuit de binnenkant bluffen?

Het gevaar ligt echter op de loer dat je vanbinnen één wordt met dat imago, met het faken, dat je hebt gecreëerd. En dat kan heel geleidelijk en geniepig gaan. Als je er één mee wordt, als je onbewust gaat geloven dat jij daadwerkelijk dat imago bent, dat conceptuele beeld, dan wil je daar ook aan gaan voldoen. En precies dat maakt ongelukkig.

Dat is waarom Amy Winehouse, Avicii en al die anderen een mentale breakdown hebben gekregen, want je zult ervaren dat je er nooit aan zult kunnen voldoen. Het is immers nep, een uitvergroot beeld van onhaalbare perfectie, en in je eigen ogen faal je, keer op keer, omdat die perfectie simpelweg niet bestaat. En daar lieve lezer, komen die mentale breakdowns vandaan. Willen voldoen aan een zelfgeschapen-onhaalbaar-beeld van jezelf.

Ten slotte
Marketing hoort bij ons vak, bij ons Westerse leven, en misschien zelfs wel bij het leven in zijn algemeenheid (zij het in genuanceerdere vormen). Dat is OK, mag bestaan en mag worden gebruikt. Doe er je voordeel mee.

Maar. Wees je er ten alle tijden van bewust dat jij níet je imago bent, hoe dicht dat ook bij je werkelijke ‘ik’ lijkt te staan! Als je dát weet, je dat ten alle tijden realiseert, kun je gerust het grootste en kleurrijkste schilderij creëren, een imago neerzetten, wat iedereen kan komen bewonderen en aanbidden, maar zul je jezelf er nooit in verliezen.