De mix en de eindbus

Het klinkt als een aflevering van Suske en Wiske maar “De mix en de eindbus” gaat over processing op de eindbus, master bus of stereobus. Vaak in de vorm van een keten van plug-ins, soms ook met analoge outboard om je mix een analoge vibe mee te geven.

Ik ben geen mixer maar wat ik zo om me heen hoor van mensen die dat wel zijn, gebeurt er nogal wat op zo’n laatste bus voordat het station mastering in beeld komt. Eigenlijk is die processing een soort (pre-)mastering. Een keten van equalizing en compressie om de mix te lijmen. De fameuze glue in de vorm van een SSL-stijl compressor is daar een mooi voorbeeld van.

Het doel van de mixer is eigenlijk hetzelfde als dat van een masteraar: het moet zo goed mogelijk klinken. De weg ernaartoe is wel heel anders. Een mixer brengt alle sporen samen, compleet met processing als compressie, reverb, panning etc. De masteraar werkt slechts met twee sporen en vertaalt de boodschap van de artiest naar een fantastisch klinkend eindresultaat.

Wat me in de loop van de jaren steeds meer is gaan opvallen is dat er tegenwoordig meer lijkt te gebeuren op de eindbus. Ik zeg bewust lijkt omdat ik geen mixer ben en puur luister naar datgene wat ik aan mixen binnenkrijg. Meer processing leidt maar al te vaak tot een meer “dense” mix: meer compressie, minder dynamiek en vaak ook minder transients*. Dit hoeft niet per se slecht of fout te zijn. Zolang het goed klinkt is er niets aan de hand.

Er loert wel een gevaar bij (veel) processing op de eindbus. Een effect als compressie is echt onomkeerbaar. Zodra een mix te dense wordt kan de masteringtechnicus dit bijvoorbeeld met equalizing of upward expansion te lijf gaan maar het ongedaan maken van de compressie en het terugbrengen van de originele dynamiek is schier onmogelijk.

De muziekindustrie is een markt van vraag en aanbod. Luisteraars vragen en de artiesten leveren mooie muziek af. In de afgelopen decennia is de muziek die wordt gemaakt langzaamaan steeds minder dynamisch geworden. Het luisterend publiek is op zijn beurt steeds meer gewend geraakt aan het luisteren naar dense muziek: compacte songs met veel energie en impact met vaak ook een veel hoger volume.

Luister maar eens (op gelijk volume) naar een song van bijvoorbeeld Billie Eilish en een song van Jimi Hendrix uit de jaren zestig en let eens goed op de dynamiek. Let op de openheid, de energie en impact, de zachte passages versus de hardere stukken. Je zult versteld staan van de verschillen. Beide songs hebben hun kwaliteiten maar het verschil in met name dynamiek is ongekend groot.

Laten we wel wezen, als Jimi Hendrix nog had geleefd dan zouden zijn songs ongetwijfeld moderner klinken. De techniek staat niet bepaald stil, om over de heer Hendrix maar te zwijgen.

Maar goed, die eindbus dus. Het enige wat ik mixers zou willen meegeven: wees een beetje zuinig op je dynamiek en je transients. Met wat tragere attacktijden van je compressor zul je merken dat die snares in je mix net wat meer punch en impact lijken te krijgen met meer energie als gevolg. Wie wil dat nou niet?
Just my two cents, doe er je voordeel mee!

Renzo (Masterenzo) is een Rotterdamse masteringtechnicus. Vanuit zijn premium mastering studio in Overschie werkt hij aan vele producties van onafhankelijke artiesten als Charlie Dée (Hédi Carlee), Black Nazareth en Bart Voncken. Nóg meer info over mastering en Masterenzo is te vinden op zijn website.

De Voorrondes van Kunstbende 2021 komen eraan!

Over iets minder dan twee weken gaan de Voorrondes van start. Hier kunnen jongeren tussen de 13 en 18 jaar hun talenten laten zien op het podium. Er zijn in totaal negen categorieën waar zij zich voor in hebben kunnen schrijven. Dat zijn: Dans, DJ, Expo, Fashion, Film, Influencer, Muziek, Taal of Theater. Voor bijna alle categorieën zal er een Voorronde zijn, alleen Influencer niet.

Kunstbende
Kunstbende is een platform voor jongeren tussen de 13-18 om zich te ontwikkelen in 9 verschillende creatieve disciplines: Dans, DJ, Expo, Fashion, Film, Influencer, Muziek, Taal en Theater. We zijn een netwerkorganisatie die jong, creatief talent ontdekt, ontwikkelt en exposeert.

Met de wedstrijd Kunstbende worden jongeren op vroege leeftijd gestimuleerd hun eigen talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Veel artiesten komen voort uit de kweekvijver van Kunstbende zoals Trijntje Oosterhuis, Martin Garrix, Nielson, Kalvijn, Claudia de Breij, Stefano Keizers, Abdelkader Benali, Douwe Bob en DeWolff.

Voorrondes
Dit jaar ziet Kunstbende er door de coronamaatregelen iets anders uit dan normaal, maar ondanks dat hebben we toch een aantal leuke workshops kunnen geven, de persoonlijke coaching ging gewoon door en natuurlijk de Voorrondes die er aan komen! Via deze Voorrondes kunnen jongeren bij Kunstbende hun eerste podiumervaring opdoen en krijgen ze opbouwende feedback van een professionele jury.

De data van de Voorrondes zijn inmiddels bekend:

13 juni – Voorronde Film – Kino, Rotterdam
19 juni – Voorronde Fashion – De Wasserij, Rotterdam
20 juni – Voorronde Dans & Theater – Korzo, Den Haag
27 juni – Voorronde Muziek, DJ, Taal – Paard, Den Haag
10 juli – Voorronde Expo – Het Nieuwe Instituut, Rotterdam

Of dat de voorrondes toegankelijk zijn voor publiek is helaas nog niet duidelijk, dit hangt echt af van de regels op dat moment. Wel kan iedereen de gehele Voorronde volgen! Alle Voorrondes worden uitgezonden via een livestream. Deze livestreams zijn te vinden op de website van Kunstbende op de dag van de Voorronde.

Masterclasses
Alle finalisten worden uitgenodigd voor een finalistenweekend. Hier kun je jouw act nog meer aanscherpen voor de finale tijdens het Kunstbende Young Creators Festival.

Kunstbende Young Creators Festival
Win je de voorronde, dan ga je door naar Kunstbende Young Creators Festival. Een topjury gaat je beoordelen. Als je wint, word je overladen met stimuleringsprijzen, zoals coaching, studiotijd en een groots optreden. En je treedt op verschillende grote festivals door het land op!