De ijsberg die AI heet

In deze nieuwe column schrijft Quincy over AI binnen de muziekindustrie en het nabootsen van muziek.

Sinds de komst van ChatGPT weet iedereen en hun oma van het bestaan van AI af. Artificial Intelligence zit al jaren verweven in onze maatschappij (denk aan dingen als Google). Maar nu is de gereedschapskist, die normaal alleen voor developers beschikbaar was, ook beschikbaar voor reguliere internetgebruikers. En dit heeft, ook voor de muziekwereld, hele enge gevolgen.

Het klinkt misschien allemaal vrij ver van je bed, het geroezemoes in Silicon Valley over die AI op je telefoon waar je een essay kan schrijven in secondes. Maar wat net zo gemakkelijk kan met die apps, is muziek ‘’nabootsen’’. Muziek die, voor sommige genres, steeds meer op ‘de real deal’ begint te lijken. Sommige mensen zien of horen het verschil soms niet en enkelen zullen het ook geen zak uitmaken of de muziek in hun oren wel door iemand van vlees en bloed gemaakt is.

En stel nou, je bent een beginnend folkmuzikant. Je blijft nachten wakker om je eerste EP te schrijven, op te nemen en te produceren. Dat is natuurlijk super veel werk! Daarna spendeer je nog allemaal tijd en geld aan een perfecte artwork voor die EP. Aan het eind van dit proces zit je trots achter je laptop, kijkende of de muziek die je zojuist online gezet hebt, het een beetje goed doet!

Alleen om erachter te komen dat iemand (of spotify zelf) die aan AI gevraagd heeft om ‘’een Leonard Cohen achtig liedje’’ te genereren, 100 keer zoveel luisteraars heeft. Één klik op de knop voor hun, is ontelbare moeite voor jou. Dan loop je geld (wat gaat naar de inkomsten van de AI-artiest) en potentiële fans mis. Dit is iets waar muzikanten over de hele wereld tegenaan lopen, ook hier in Rotterdam.

Nou lijkt het allemaal wel heel erg ‘doom and gloom’, maar er zal altijd hoop zijn. Legendarisch muzikant Nick Cave, die al sinds de late 70s leeft in de muziekindustrie, schreef hierover in een brief: ‘’Songs ontstaan uit lijden, waarmee ik bedoel dat ze gebaseerd zijn op de complexe, innerlijke menselijke strijd van het creëren, en tja, voor zover ik weet, voelen algoritmes dat niet. Data lijdt niet. ChatGPT heeft geen innerlijk bestaan, is nergens geweest, heeft niets doorstaan, heeft niet de moed gehad om voorbij zijn beperkingen te kijken, en heeft daarom niet de capaciteit voor een gedeelde transcendente ervaring, omdat het geen beperkingen kent om te transcenderen.’’

Oftewel: AI kan zeker muziek ‘’genereren’’, maar zal nooit authentiek zijn. AI kan schreeuwende vocalen ‘’nabootsen’’, maar zal nooit de emotie erachter kunnen overbrengen. AI kan een klassiek pianostuk bij elkaar sprokkelen, maar het gevoel zal je er niet in terug horen. Daar zul je toch echt mensen voor nodig hebben. Het zal me niks verbazen dat er in de stad enkele mensen rondlopen die knaken verdienen door AI voor hen muziek te laten maken. Maar gelukkig zijn er nog zat toffe muzikanten hier die de mouwen opstropen! Iets wat ook nooit zal verdwijnen, AI of geen AI.

Quincy Fortes is een muzikant, producer en schrijver uit Rotterdam-Zuid, voornamelijk actief binnen de spookachtige post-rockband L’orne en hiernaast ook betrokken bij de acts Loveth Besamoh en Horse On The Ridge. Voor de Popunie schrijft Quincy columns over de lokale scene.

Tourverslag: The Answer Lies In The Black Void in Chili

Vanuit Music Export Rotterdam worden doorlopend ondernemende Rotterdamse muzikanten ondersteund die bezig zijn ook voet aan de grond te krijgen buiten de landsgrenzen.  Het atmosferische doom metal project The Answer Lies In The Black Void ging dit jaar naar Zuid-Amerika, voor een korte tour door Chili. Meer over die ervaring lees je in het volgende verslag!

The Answer Lies In The Black Void is mijn atmosferische doom metal project dat ik in 2021 heb opgericht samen met mijn vrouw en tevens zangeres van de band, Martina Horváth. Al snel brachten we ons debuutalbum Forlorn uit op Burning World Records (het zusterlabel van Roadburn Records), gevolgd door onze tweede plaat Thou Shalt in 2023, eveneens op BWR.

Oorspronkelijk was het nooit ons plan om live op te treden, maar de aanhoudende vraag leidde in 2023 tot een aantal bijzondere shows, waaronder optredens op de Dutch Doom Days in Baroeg en op Hammer of Doom in Duitsland, samen met onder meer My Dying Bride. Dat opende de deur naar verdere internationale samenwerkingen.

Begin 2025 kregen we de kans om af te reizen naar Zuid-Amerika voor een korte, maar intense tour door Chili – een land dat niet bepaald bekendstaat als standaardroute voor (Europese) doom bands, maar dat bleek juist de charme van deze reis. Mede dankzij de steun van Music Export Rotterdam konden we deze unieke ervaring waarmaken.

We speelden vier shows, verspreid over twee weken tijd. De eerste vond plaats in het ruige, kleurrijke Valparaíso – een stad die barst van creativiteit en rauwe energie, perfect passend bij de gelaagde melancholie van onze muziek. De tweede show speelden we in de hoofdstad Santiago, waar een fervent metalpubliek ons opwachtte in een broeierige club vol toegewijde fans. Daar waren ook veel fans van mijn oude band Celestial Season.

Na deze eerste twee optredens volgden vier dagen rust in Santiago. Deze tijd gebruikten we om de stad te verkennen: van de bruisende markten van La Vega Central tot het indrukwekkende uitzicht vanaf Cerro San Cristóbal en het huis van Chileense dichter Pablo Neruda. We dompelden ons onder in de cultuur, de geschiedenis, en het ritme van de Chileense hoofdstad – een welkome adempauze na twee intense shows.

Onze derde show vond plaats in Rancagua, waar we wederom hartelijk werden ontvangen. Hier begon ook echt de band te groeien met onze Chileense doombroeders van Mortajas. Deze lokale band vergezelde ons tijdens de gehele tour, en wat begon als een praktische samenwerking, groeide al snel uit tot een hechte vriendschap – eentje die zonder twijfel een blijvend karakter zal hebben. We deelden het podium, maar ook de liefde voor trage, zwaarmoedige muziek met diepe emotionele lagen. Die connectie was op elk podium voelbaar.

De afsluiter vond plaats in Concepción, een stad met een rijke muzikale historie. Ondanks het low-budget karakter van de tour – geen nightliners of luxe catering – voelde dit optreden groots. De intensiteit van het publiek, de energie op het podium, en de collectieve catharsis die doom metal zo uniek maakt, kwamen hier volledig tot hun recht.

Hoewel we al wat grotere shows gewend zijn in Europa, voelde deze Chileense mini-tour misschien nog wel betekenisvoller. Geen grote zalen, geen uitgebreide crew – maar pure toewijding, zielsverbinding en muzikale eerlijkheid. Het publiek luisterde aandachtig, liet zich meevoeren door de zware sferen en toonde oprechte waardering voor wat we deden.

We kijken met warmte en dankbaarheid terug op deze reis. Voor een project dat ooit als studioband begon, heeft The Answer Lies In The Black Void zich ontwikkeld tot een liveband die – juist in de intensiteit van het podium – haar bestaansrecht vindt. We danken Music Export Rotterdam voor het mogelijk maken van deze tour en Mortajas voor hun vriendschap, inzet en gedeelde liefde voor doom.

Dit was geen tour die je doet voor het geld of de glorie. Dit was een tour die je doet voor het hart. En daar draait het, uiteindelijk, allemaal om.