Laatst kwam ik op Reddit (een soort van forum met miljoenen gebruikers) een thread tegen, waar mensen hard aan het discussiëren waren over het gebruik van autotune in de muziekindustrie. Dat vindt men valsspelen, liegen en gewoonweg niet kunnen. De conclusie waar veel mensen op uit kwamen is, dat als je niet kan zingen, je niets te zoeken hebt in de rol van zanger. En daar ben ik het nou net niet mee eens.

Auotune was voor een hele lange tijd één van de grootste geheimen in de industrie. De software werd toentertijd voornamelijk gebruikt om valse noten te kunnen corrigeren in de post-productie. Toen Cher voor het eerst de extreme variant van de plugin gebruikte in het nummer Believe, was het vrijwel direct een hit bij een groot deel van de luisteraars.

Het effect werd daarna wel net iets vaker gebruikt, maar het was tot ongeveer 2008 niet zo dat de plugin op grote schaal werd ingezet door voornamelijk hiphop en R’n’B artiesten. T-Pain’s hele sound komt volledig door autotune, en ook Kanye West’s (fantastische) plaat 808’s and Heartbreaks zette het effect volledig in de schijnwerpers. Mensen zijn vooral tegen het gebruik van het effect door onwetendheid. Als je kan zingen heb je het toch helemaal niet nodig?

In de echte muziekwereld komt de plugin vrijwel standaard mee in elk software pakket en word voornamelijk gebruikt als een tijdsbesparend middel in studio’s. Studiotijd is duur, en als een groot deel van die tijd besteed gaat worden aan elke zin 500 keer opnieuw inzingen om de perfecte opname te krijgen dan lopen de kosten redelijk op.

Veel producers gebruiken daardoor autotune om een goeie opname om te zetten in een perfecte. Daarmee zeg ik natuurlijk niet dat het nooit gebruikt word om een tonaal-slechte zanger om te toveren in een toonvaste zanger, maar denk hier eens over na: zingen gaat om méér dan toon.

http://www.youtube.com/watch?v=IaSopljm410

Zoals de motor van een auto maar één onderdeel is van het geheel, zo is toon maar een klein onderdeel van wat een goede zanger moet kunnen. Je hebt adem controle, dynamiek, uitspraak en controle over je keel nodig. Stel je voor dat je als zanger verdomd goed bent in al die dingen, maar met toon veel moeite hebt. Stel dat je een verdomd goed idee hebt voor een nummer je jezelf niet tegen wilt laten houden door een slecht ontwikkelde techniek voor toon. Is het dan wel zo slecht om het te gebruiken?

Vaak, en ik ben één van die mensen, hoor ik mensen zeggen dat de bestemming, en niet de reis het belangrijkste is. Lijkt me dat het niet uitmaakt hoe de song geschreven is, zolang hij maar geschreven is.

Als je een beetje een oor hebt voor het gebruik van het effect (buiten de makkelijk te herkennen extreme T-Pain sound) hoor je autotune in heel veel nummers van artiesten die verdomd goed kunnen zingen. Ik hoor het op Metallica’s Death Magnetic, ik hoor het bij Lady Gaga’s platen, ik hoor het bij Shania Twain.

Ik hoor het zelfs redelijk vaak bij live concerten. Fans vragen een perfecte performance van de zanger, of hun hele opinie over de muziek verandert in iets negatiefs. Hoe vaak ik wel niet gehoord heb dat een band (ja, de hele band) slecht was omdat de zanger niet altijd even zuiver klonk… laat ik het zo zeggen: als ik een euro had gekregen voor iedere keer dat dit voorkwam, had ik nu geen studieschuld meer.

Autotune is een beetje quality assurance voor velen, en voor sommige een tof effect. Het is bij lange na niet “de dood van muziek”. Wees blij dat de optie om het te gebruiken er is, want het is toch een redelijk belangrijk wapen in het arsenaal van menig studio. Het zorgt er bovendien voor dat we een eindeloze stroom aan mooie muziek krijgen van mensen die wel een hit kunnen schrijven, maar het technisch niet uit kunnen voeren.

Chris Anderson

Chris Anderson is een 23-jarige singer/songwriter en ambient producer uit Spijkenisse die, als hij niet met eigen muziek bezig is, zich stort op zijn nieuwe project; hij maakt een podcast vol relaxte elektronische muziek, waarin ook Rotterdamse artiesten gepromoot worden. Klik hier voor meer info. Voor Popunie maakt Chris tevens elke maand de Luisteragenda.