Welke artiest die nu niet meer leeft had jij graag eens gezien? Hoog op mijn lijstje staat Sam Cooke. Of The Beatles in de Cavern Club. Dichter bij huis? Bob Marley in Ahoy, in de zomer van 1978. Of Nirvana in Paradiso, november 1991.

Probleem is, ik was nog niet eens geboren toen Sam Cooke The Harlem Square Club op zijn kop zette. En toen Bob Marley in de zomer van 1978 zijn Trenchtown Rock op Rotterdam-Zuid losliet, kon ik nog maar net lopen. Nirvana had ik in 1991 dan wel gemist, voor hun optreden in Ahoy in 1994 had ik wél een kaartje. (Hoe dat afliep is weer een ander verhaal…)

Er zijn ook optredens waar ik wel gewoon bij had kunnen zijn. En tot op de dag van vandaag vraag ik mezelf af waarom ik er in godsnaam dan toch niet was. Lowlands 1998 is voor mij in dat opzicht een kwelling. Op vrijdag 28 augustus stond daar, in de Higher Ground, Elliott Smith. En waar was ik? Ik stond een paar tenten verderop naar Undeclinable Ambuscade te kijken. Undeclinable Ambuscade! Niks ten nadele van die band hoor, maar in 1998 speelde ik met mijn toenmalige bandje bijna wekelijks met ze.

Dat ik in die tijd geen muzikale alleseter was, is nog een understatement. Zelfs Descendents-drummer Bill Stevenson was dat opgevallen toen we bij hem in de studio zaten. “You guys don’t listen to anything that doesn’t sound like Dag Nasty”. Hij zat er niet ver naast. Als muziek geen harde gitaren of 180 beats per minuut had, kon ik het geduld niet opbrengen om ernaar te luisteren. De enige uitzondering op deze regel waren The Beatles.

Tot ik op maandag 23 maart 1998 op een vlucht van Houston naar Schiphol de film Good Will Hunting zag. Een verademing vergeleken met de James Bondfilm die daarvoor werd gedraaid. Maar wat ik me vooral kan herinneren is de muziek die in de film werd gebruikt. Alleen een akoestische gitaar en een stem, haast meer gefluister dan zang, maar de impact was er niet minder om. Hier was iemand die niets achterhield, álles in zijn muziek legde. Zo klonk het in ieder geval, en zoiets had ik nog nooit gehoord. Dat was dus Elliott Smith.

Maar ja, terug in Nederland lagen er nieuwe platen van ALL en Rancid op me te wachten. En in mijn oude vertrouwde omgeving bleek ik toch minder ontvankelijk voor de verstilde pracht van Elliott Smiths’ muziek dan in de roes van die nachtvlucht na een week South By Southwest. Kortom, ik verloor hem uit het oog.

Op de dag dat ik dit schrijf is Elliott Smith tien jaar dood. Een paar jaar na zijn noodlottige overlijden op 21 oktober 2003 had ik eindelijk een aantal van zijn platen in de kast staan. En het duurde nog eens een jaar of wat voordat ik echt zijn muziek ben ingedoken, maar toen was het ook goed raak. Daarnaast verslond ik ieder blog, ieder interview en iedere recensie. En zo werd ik eraan herinnerd dat ik vijftien jaar geleden naar een potje punkrock stond te luisteren, terwijl mijn held een paar honderd meter verderop zijn ziel binnenstebuiten stond te keren.

Soms probeer ik mezelf wijs te maken dat het niet erg is dat ik het gemist heb. Misschien zou de mythe die ik in mijn hoofd heb gecreëerd, namelijk dat dit hét ultieme optreden ooit was, het af hebben moeten leggen tegen de realiteit. Maar al was die mythe aan diggelen gegaan, dan had ik in ieder geval Elliott Smith een keer zien spelen.

Je zou denken dat ik hier iets van geleerd heb. Maar welke geweldige optredens zou ik inmiddels gemist hebben door thuis op de bank geobsedeerd naar Elliott Smith te luisteren? Misschien schrijf ik over tien jaar een vergelijkbare column, omdat ik The Thermals heb laten schieten in de zomer van 2013 (een zuurpruim zou trouwens opmerken dat ik in 2013 al tien jaar te laat was met het ontdekken van The Thermals). Wie weet. Tot die tijd leg ik Either/Or nog maar eens op de draaitafel.

Jasper Blazer

Jasper Blazer is muzikant, bakfietsvader en ex-punker. Momenteel maakt hij met Marty Graveyard & The Working Men de Popronde 2013 onveilig. Hun nieuwe single Alone With Her is eind augustus uitgekomen.

Foto Elliott Smith op Lowlands 1998. Fotograaf: Lex van Rossen