Een bescheiden eerbetoon aan een speciale muziekscene

duendeToen ik op mijn elfde begon met in bandjes te spelen, deed ik dat bij de Popcentrale te Dordrecht, in het Energiehuis, nog ver voordat het gebouw werd omgetoverd tot het nieuwe Bibelot en indrukwekkende gebouw dat het nu is.

Het waren voornamelijk hobby/cover bandjes, van alle leeftijden, die in de oefenruimtes stonden te spelen. Maar hier en daar durfde mensen toch eigen liedjes te schrijven en te spelen op de altijd, door ouders/familie en vrienden, druk bezochte voorspeelavonden. Ik werd er daar één van, ik wilde mijn eigen muziek maken. Ik wilde geen Ironic, Whole Lotta Rosie of Under The Bridge van de Peppers meer spelen.

Tegen de tijd dat ik 13/14 jaar oud werd had ik inmiddels een flink repertoire geschreven, een album vol liedjes, maar helaas nog geen band om het mee te spelen. Gedurende die jaren zat ik daar in verscheidene bandjes met elke keer andere leden, behalve de drummer. Die bleef me om één of andere gekke reden volgen en zat elke keer weer, per stom toeval, in de band waar ik ook in kwam te zitten.

Deze jongen, waarvan ik twee jaar lang eigenlijk dacht dat hij alleen naar hip-hop luisterde en waar ik nooit echt mee praatte, was, zoals je misschien al raadt, inderdaad Victor Brandt. Mijn wederhelft, partner in crime en drummer in Death Letters. Na twee en een half jaar in bandjes te hebben gezeten waar ik, op de drie optredens in het jaar na, eigenlijk nooit echt van genoot, had ik eindelijk het lef gevonden om een drummer te vragen en samen onze eigen band te beginnen. En zo begon Death Letters.

Deze column is een hommage aan de (Rotterdamse/Dordrechtse) muziekscene van die tijd. Het was een inspiratiebron en interessant milieu om als ontzettend jong gastje en beginnend muzikant in op te groeien en een band te starten die tot op de dag van vandaag centraal staat in mijn leven en waar ik vele dingen aan te danken heb, waaronder deze columns mogen schrijven.

Oprechte emotie in muziek, de manier hoe muziek gebracht wordt en de intensiteit daarvan, in wat voor muziek dan ook, is heel erg belangrijk voor mij en dat besefte ik me al heel erg jong. Toen Death Letters begon waren bands als Face Tomorrow, San Andreas, The Apers en zelfs een band als BlueFish op een nieuwe en bijzondere manier erg belangrijk voor mij en keek ik tegen ze op. De hoge emotionaliteit in Face Tomorrow’s muziek, maar toch met dat punky randje en de keiharde nummers van San Andreas (ik dacht: “ik wil ook zo kunnen schreeuwen!”), ik vond het helemaal geweldig.

Deze bands hadden het toen in mijn ogen al helemaal gemaakt, want ja, ze speelden in het buitenland! Ik droomde er toen al van om te touren, dat was het allermooiste wat je als band/muzikant kon doen. En hoe vet zou het zijn om met zulke bands en die gasten te touren! Vervolgens, een paar jaar later, tourde ik dus met Death Letters door Duitsland samen met Face Tomorrow, zijn het maten van me geworden en is de zanger van San Andreas onze tourmanager voor de aankomende Duitse headline-tour.

En dit is precies wat ik er toen misschien wel het allermooist aan vond, dat iedereen dankzij muziek verbonden was met elkaar, op wat voor manier dan ook. Door sommige bandleden die elkaar persoonlijk kenden of gewoon van met elkaar te hebben gespeeld in één of ander kraakpand. Een traditie waar Death Letters ook twee jaar lang graag aan heeft meegedaan. Een soort van scene, hoe klein dan ook, waar ik nog steeds soms aan terugdenk en waarvan ik graag denk dat Death Letters, samen met de bands die ik hiervoor noemde, daar ook een onderdeel van werd. Een ‘plek’ die heel belangrijk is geweest in het vormen van mijn pad naar in bands spelen en het professioneel muzikant zijn, al klinkt dat nog steeds raar om zo te zeggen.

Het ging er alleen maar over dat de muziek vet moest zijn, iets wat ik nu soms heel erg mis bij beginnende bands. Het gaat nu bij zo veel jonge bands bijna alleen maar over hoe je op de radio moet en kunt komen en je muziek zo aanpast dat het veilig genoeg is om te ‘passen’ in de huidige radio playlist. Of wat de gekste stunt is die je kan doen op het podium of wie de leukste gimmick kan verzinnen, op een wanhopige manier om media aandacht te krijgen. Je differentiëren als band is in principe een goed ding, maar als je dat moet doen met ook maar iets anders dan je muziek en je kunst, dan heb je de verkeerde prioriteiten en is de muziek simpelweg niet sterk genoeg. Muziek staat vaak helaas niet meer op de eerste plaats.

Dus daarom ben ik erg blij en trots dat ik in deze ‘music only’ omgeving begon met bandjes en muzikant te zijn. En dat dingen zoals radio of social media helemaal niet van belang waren, hoogstens secundair. En dat ik met deze gasten, waar ik op mijn 14e tegen opkeek, nog steeds niet uitgepraat kan raken over welke muziek vet is. Want dat is waar het echt om draait en daarom mijn eerbetoon aan die tijd en die kleine scene.

Duende Ariza Lora

Duende Ariza Lora (22) is componist, muzikant, dichter, producer en zanger, vooral bekend van de band Death Letters. Met deze band is hij vanaf zijn 15e al actief en tourde hij in heel Europa en de Verenigde Staten. Achtereenvolgens bracht hij de albums The Death Letters en Post-Historic uit. In februari 2013 verscheen hun derde album Common Prayers. Zelfs in de bekendere UK-magazines werd zijn werk met dit rockduo alom bejubeld. Alle releases van Duende komen uit op zijn eigen Silent Voice Records – in 2014 zal hij via dit label ook een aantal solo-projecten uitbrengen.
Tevens stond hij op het podium met andere bands, zoals My Corduroy Life, S As In Assassins en zijn eigen project Back To Grey. Duende is naast een groot muziekliefhebber (vinyl!) op jonge leeftijd al geïnteresseerd geraakt in Spaanse poëzie en filosofie.

Interview: Teddy Jr. – Rotterdammer in Polen

995139_10153133029640014_1275981882_nMisschien zegt de naam Teddy Jr. je iets. Deze zanger/gitarist was namelijk vroeger actief in Rotterdam, maar woont al een aantal jaar in Polen. Wij namen contact met ‘m op en spraken met hem over de Poolse muziekscene en meer.

Wat voor muziek maakt Teddy Jr. tegenwoordig?
De muziek die ik samen met mijn band Teddy Jr. and The Undertakers maak omschrijf ik als folk/grunge. Ik ben erg geïnspireerd door traditionele Oost-Europese muziek, maar vooral ook door artiesten als Blind Melon, Dinosaur Jr, Neil Young en Wilco. Bovendien komt door de instrumentatie van de band folkmuziek al snel om de hoek kijken. De cello en accordeon hebben in deze huidige formatie erg veel invloed op het geluid van de band. Naast deze twee instrumenten hebben we ook gewoon de drums, bas en gitaar en door de combinatie van al deze instrumenten en mijn songs krijg je dus muziek die ik folk/grunge noem.

IMG_9950Kun je iets vertellen over het ontstaan van de band?
In 2008 kwam mijn oudste broer, die als kunstenaar de naam Teddy droeg, te overlijden en om mijn respect en eer te uiten doopte ik mezelf tot Teddy Jr. Toen ik begin 2009 vanuit Londen waar ik aan een studie was begonnen terugkeerde naar Rotterdam, begon ik samen met mijn vrienden Kenneth de Krieger (gitaar), Kaj van Hooijdonk (bas) en Jiri Schefferlie (drums) in februari aan het uitwerken van de songs die ik had geschreven. Ons eerste optreden speelden we in Le Vagabond op de Nieuwe Binnenweg, waar we toentertijd vaker optraden. Later dat jaar speelden we als voorprogramma van El Pino and The Volunteers en New Model Army in de Melkweg. Naast de ontzettend toffe tijd die we hadden, waren ze ook een grote steun voor mij in het dealen met mijn broers dood. We hebben avondenlang muziek gemaakt en op hele toffe plekken gespeeld. Really man, I love those guys!

Wat is je link met Rotterdam?
Ik ben eigenlijk een Krimpenaar, dus de link met Rotterdam was vooral de bus naar Capelsebrug en dan met de metro verder naar Blaak. Op mijn zeventiende ben ik bij mijn pa in Kralingen gaan wonen en heb toen voor het eerst Rotterdam echt leren kennen. Als ‘polder rocker’ vond ik het een avontuur om met mijn eerste bandje Bootleg in Rotterdam te spelen. We speelden in Exit, wat toen net was heropend. Het was vooral tof om in Exit te spelen omdat mijn vader veel aparte verhalen had over die zaal in zijn tijd, maar het ging er vroeger volgens mij een stuk ruiger aan toe.

IMG_8076Vanwaar je keuze om naar Polen te gaan?
Bijna acht jaar geleden werd ik ontiegelijk verliefd op een Pools meisje genaamd Karolina. Ik zocht haar vaak op in Krakau waar ze studeerde en op een gegeven moment ben ik gewoon bij haar gebleven. Nu woon ik hier ongeveer tweeënhalf jaar en ik voel me hier helemaal thuis, Krakau is een erg levendige stad. Er is veel livemuziek; bijna elke dag gebeurd er wel iets hier op het gebied van muziek en cultuur. De mensen zijn ook erg open en gastvrij en je ontmoet vaak spontaan leuke mensen waarmee je een pintje kunt vatten. Ik raad ook iedereen aan eens te komen kijken in Krakau. Polen is over het algemeen een erg mooi land en zeker de moeite waard om voor een bezoek aan te doen.

Is het daar makkelijk om aan optredens te komen?
Het is hier niet makkelijker of moeilijker dan op andere plekken in Europa. Uiteindelijk gaat het erom dat de zaal gevuld is en dat er geld binnenkomt voor de club of bar waar je speelt. Maar in vergelijking met Rotterdam zijn hier in Krakau echter veel meer plekken waar je kunt spelen. Je hebt hier wel vier of vijf zalen die je kunt vergelijken met Nighttown (WATT) en daarnaast zijn er nog talloze andere plekken waar je solo of met je band kunt optreden.

Wordt jullie muziek goed opgepikt in Polen?
Eén van de eerste optredens die we in Krakau deden als Teddy Jr. and The Undertakers was in een klein theater voor ongeveer 100 mensen. Dat optreden hadden we op verschillende manieren erg goed gepromoot en de zaal was compleet uitverkocht. Er stonden zelfs 70 mensen buiten die geen kaartje meer konden krijgen. De mensen die bij onze optredens komen kijken zijn vaak erg enthousiast, komen weer terug met meer vrienden én zingen mijn songs mee! Nog geen jaar later stonden we geboekt als voorprogramma van Peter Gabriel en speelden we met Oud en Nieuw op het grote marktplein van Krakau voor 50.000 mensen.

Is er verschil tussen de Rotterdamse en Poolse muziekscene?
In Rotterdam sluiten steeds meer tenten met livemuziek de deuren. In Krakau komen er steeds meer plekken bij. Het is natuurlijk schandalig dat een podium als Nighttown dicht is gegaan. Ook hoorde ik dat Exit de deuren heeft moeten sluiten en Waterfront is ook veel te lang gesloten geweest. Gelukkig zijn Rotown en de Baroeg er nog! Er zijn zoveel muzikanten in Rotterdam die willen spelen, alleen zijn er te weinig plekken waar je dit kunt doen. Rondom Rotterdam zijn er wel veel plekken zoals jeugdcentra waar je als beginnende band toffe avonden kan organiseren. En je zit zo in Delft en Den Haag waar ook podia zijn. Den Haag is altijd nog dé beatstad in Nederland en ik denk dat het belangrijk is om daar zoveel mogelijk te spelen.

_L1A0273Is het publiek anders dan in Nederland?
De mensen die naar onze optredens in Rotterdam kwamen waren altijd erg betrokken bij wat wij op het podium deden. Onze gigs werden gelegenheden waar een hechte vriendenkring samenkwam om een toffe avond te hebben. Ik denk ook vaak terug aan al die dwaze avonden. In Krakau is dat niet echt anders; hier hebben we ook een toffe, steeds terugkerende fanbase waarvan we veel mensen persoonlijk hebben leren kennen. De verschillen tussen het Poolse en Nederlandse publiek zijn redelijk klein. Ik denk dat het belangrijk is wat je het publiek zelf geeft. Als je gemeent je energie en emotie deelt met je publiek, dan is de kans groter dat het publiek je aanvoelt. En de ene keer is de avond beter dan de andere, of het nou Nederland, Frankrijk, Engeland, Duitsland of Polen is; overal heb je tof en/of saai publiek. Afgelopen zomer op tour hadden we een weekend waar we op vrijdag in Ruda Slaska speelden, het publiek was echt te gek daar! Een dag later speelde we ergens anders in Silesia voor een heel terughoudend publiek. Voor beide avonden hebben we ons 100% ingezet, alleen komt het de ene keer wat natuurlijker dan de andere.

Jullie hebben in Polen meegedaan aan een talentenjacht. En? Gewonnen?
Grappig om te horen dat er in Rotterdam verhalen rond gaan dat wij dat programma hebben gewonnen, maar gelukkig hebben we dat niet gedaan. We hebben het tot de halve finale ‘gehaald’. Gelukkig omdat wij op de dag van de finale waren geboekt als voorprogramma van Peter Gabriel en dat vond ik toch net even iets strakker dan een talentenjacht op tv spelen. Muziek is geen competitie en je dient als muzikant gewoon je eigen ding te doen en daarin te geloven. Met deze filosofie begonnen we ook aan de deelname van dit programma, om vooral onze muziek aan een groter publiek te laten horen. Door de twee optredens die wij deden op de Poolse buis werden we veel vaker geboekt en live spelen is uiteindelijk wat je als uitvoerend muzikant wilt doen! (klik hier voor een filmpje van de kwartfinale).

Blijf je nog op de hoogte van de Rotterdamse muziekscene?
Veel van mijn vrienden in Rotterdam zijn muzikant en op Facebook volg ik vaak wat ze aan het uitspoken zijn. Jiri heeft recentelijk een tof soloproject gelanceerd, Michael Prins heeft het super strak gedaan bij De Beste Singer-Songwriter, Frank Goverts, Ming en Mark Lotterman doen het ook goed heb ik gehoord. Mochten Rotterdamse bands plannen hebben om te touren in Polen… Doen! Alleen hou er rekening mee dat hier geen euro’s worden verdient. Je zult het vaak van de deuropbrengst moeten hebben of bier en wodka. Dus is het aan te raden dit te combineren met een tour, door bijvoorbeeld Duitsland, en er dan een paar gigs in Polen bij doen. Vooral voor de ervaring!

IMG_8111-horzIs er in Polen ook een soort Popunie?
In Krakau heb je KSM (Krakowska Scena Muzyczna), die gasten organiseren gigs en promoten bands uit Krakau. Als je in Krakau wilt spelen is het misschien een idee hun pagina te bezoeken, en de bands te checken die zij promoten. Misschien kun je iets als een gig exchange regelen.

Heb je binnenkort nog plannen om te touren?
Op dit moment zijn we bezig met het opnemen van ons album en zodra we daarmee klaar zijn gaan we zeker op tour, en willen ook naar Duitsland en Nederland gaan. Uiteraard komen we dan in Rotterdam spelen! Als je onze muziek wil beluisteren of wilt weten wanneer we in Roffa komen spelen, doen dan een bezoekje aan Soundcloud, Facebook of gewoon de website.

Foto’s: Tim Churcher, Magdalena Stawiarz en Daniel Staniszewski