De band Stöma is misschien wel de meest technische, die de stad Rotterdam rijk is. Rare maatsoorten, crossovers naar verschillende genres, loopstations en effecten; het kan niet gekker. Sinds 2004 zat de virtuoze drie-eenheid Wouter van Wijk, Ènio Ramalho en Bruno Ferro Xavier da Silva in een continue flow van creëren. Daar komt zeker nog geen eind aan, maar de band kondigt wel aan vanaf heden zonder Ènio – ook bekend als Eni-Less – verder gaan. Reden genoeg om eens met de band af te spreken voor een update…

Stöma wordt weer een twee-eenheid?
Ènio: “Inderdaad, laat ik dan maar als eerste het woord nemen. Ik ga de groep verlaten. Naast de band zijn er veel andere projecten, ook niet muziek gerelateerde, waarmee ik bezig ben en ik voel dat mijn inspiratie nu niet meer 100% op muziek gericht is. De band Stöma is voor mij echter té waardevol om dan per se toch te willen blijven doorgaan. De muziek die we creëren ontstaat uit een bepaalde ‘energie’, die als het ware flowt en ons opzweept. Maar daaraan kan ik naar mijn gevoel niet meer voldoende bijdragen.”

Kwam dit besluit uit het niets?
Wouter: “Het was geen verrassing ofzo, nee. Het voelde al een tijdje alsof er een wiel begon aan te lopen – het koste ineens meer moeite, liep niet zo lekker meer. Dan is het  voor iedereen beter als dat uitgesproken wordt.”

Bruno: “Maar we zijn dan ook wel weer van die lullen, die dat dan niet meteen zeggen en er eerst nog een tijdje omheen draaien. Maar nu is het hoge woord eruit!”

Bruno: “Je merkte het bijvoorbeeld juist tijdens de repetities. Tijdens het repeteren herhalen we niet alleen – dat maakt ‘repeteren’ dus niet helemaal het juiste woord. We zijn op die vaste momenten eigenlijk ook altijd wel aan het creëren en nieuwe dingen aan het maken. Bij ons is muziek maken de interactie tussen de bandleden. Voordat Ènio erbij kwam, speelden Wouter en ik met z’n tweeën, maar toen Ènio daarbij kwam, paste hij daar zó goed in! Hij vormde het derde ingrediënt waardoor er echt een ander en nieuw gerecht ontstond.

Stöma heeft recentelijk nog met de Popronde meegedaan, hoe ging dat dan?
Bruno: “We hebben zeven shows gespeeld tijdens de Popronde. Wouter en ik hebben die met z’n tweeën gedaan. Het gaf ons eigenlijk best wel een boost; we merkten dat de energie tussen ons twee nog steeds zó sterk is, dat we de toekomst ook wel weer met z’n tweeën aandurven.”

Ènio: “En ik vond het niet meer dan normaal om ze met z’n tweeën op te zien treden. Ik was blij dat ik niet in de weg zat, want ik had het niet meer beter kunnen maken. Het is gewoon goed zo.”

Hoe nu verder? Ènio, kunnen we jouw draaitafels binnenkort op Markplaats vinden?
Ènio: “Haha, nee hoor. Dat vroegen mensen me ook toen ik niet meer optrad als gitarist, maar die gitaren hangen ook nog allemaal aan mijn muur. Mijn draaitafels, zes in totaal, staan verspreid over de stad. Die blijven nog gewoon in gebruik.

Verder speel ik mee met Nishe en maak ik nog altijd onderdeel uit van Deformer, waarvan mensen mij ook kennen als ‘Eni-Less’. Het Zebra Zulu Quartet met Hanyo van Oosterom vindt ik ook nog steeds leuk om te doen. Het is eigenlijk een residu van een maandelijkse jamsessie in De Olijventuin; elke show is nog steeds honderd procent geïmproviseerd. Maar de meeste tijd stop ik in mijn nieuwe bedrijf Electrophone, waarmee ik me naast muziekproductie ook bezig houdt met fotografie en film.

En hoe zien de toekomstplannen van Stöma er uit?
Bruno: “We gaan door met z’n tweeën en willen lekker veel spelen. We zijn net een samenwerking begonnen met Cloudhead Bookings. Ik ontmoette Xander van Dijck tijdens een dubbeloptreden van Dr. Schnitt en  The Afterveins en dat klikte wel. Hij nodigde me uit voor een samenwerking met Cloudhead Bookings, zijn bookingskantoor.

Staan er al optredens gepland?
Bruno: “Op 14 februari staat er weer een Rotown coversessie gepland; dit keer spelen we Tool. Met z’n tweeën, een hele uitdaging! Naja, komt wel goed.”

Wouter: “Hierbij neemt Bruno de zang voor zijn rekening en wellicht ook een gastvocalist. We willen graag nog een afscheidsconcert doen met Ènio. Dus binnenkort meer daarover, ik zal eerst Xander eens aan zijn mouw trekken.”

Meer weten over Stöma? Bekijk de website of like de Facebookpagina.