Marutyri – Creation Of The Invisible

  • Creation Of The Invisible

  • Marutyri

Het vieren van vriendschap door muziek.
Een groep vrienden – muzikanten welteverstaan – die samen in een huis wonen: het zou het concept voor een Amerikaanse hitserie kunnen zijn. Conservatoriumstudenten met een grote liefde voor jazz en fusion die elkaar bij aanvang van seizoen 1 de vraag stellen: “Waarom beginnen we geen fusion project?” De vraag stellen is hem beantwoorden en Marutyri zag het levenslicht.

Dat we hier niet met een televisieserie te maken hebben, maar met echte vrienden die echt heel goede muziek maken, is een goed ding. De vraag ‘waarom geen fusion project?’ dateert inmiddels uit 2014. In september van dit jaar bestaat de band met die tongbreker van een naam, alweer vier jaar. Vier jaar waarin er met een gedegen plan hard aan de weg is getimmerd. Twee ep’s, een studioalbum en diverse succesvolle optredens in binnen- en buitenland verder, viert de band op hun jongste plaat Creation Of The Invisible hun tot nu toe behaalde successen. Want het plezier spat er werkelijk van begin tot eind vanaf.

Strakker dan ooit, karakteristieke thema’s, muzikale hoogstandjes, verrassende wendingen en solo’s om je vingers bij af te likken – zo mag de plaat van deze acht Rotterdammers wel gekenschetst worden. Dat deze jongens talent hebben, staat natuurlijk buiten kijf. Maar om dat talent vervolgens in dienst te stellen van muziek waaromtrent nogal eens negatieve vooroordelen bestaan, getuigt van lef. En dat is precies waar goede muziek het van moet hebben.

Muziekmaken is risico’s nemen en dat doet Marutyri met bravoure. Nergens, ook niet in de meer verstilde passages, wordt er met de handrem op gemusiceerd. Iedere compositie creëert een wereld op zich. De dampende jazzrock opener Carl Lucas is er een voor de repeat functie. De uitmuntende ritmesectie legt een fundament waarop het voor gitaar, toetsen en blazers heerlijk spelen moet zijn. Juist in het leggen van die basis ligt hun virtuositeit. Luister bijvoorbeeld maar eens goed naar de opzwepende openingsmaten van Alley Party.

Een groot compliment moet ook aan de blazerssectie worden overgebracht. Als eenheid en individuele solisten. Met name de trombonesolo’s zijn van grote klasse. Op Rightious Roots krijgt deze meester alle ruimte om te excelleren. Even later, tijdens The Rise (dat opent met een bijna Beethoviaans pianothema) is het de prachtige flügelhorn die mag opbouwen naar het bombastische slotstuk.

Nadenkend over wat Creation Of The Invisible nu zo goed maakt, rijst er slechts een antwoord op, namelijk: vriendschap. Het feit te weten wat je aan de ander hebt, aan het gegeven elkaar iets te gunnen, vooral dat laatste maakt Marutyri tot een ijzersterke band. Het komende festivalseizoen mogen ze dan ook niet gemist worden. Zoek ze op of luister en feest met je eigen vrienden op Marutyri’s uitnodigende muziek.

Bekijk de website van Marutyri of volg ze op Facebook.

To LUFS and beyond, Part two

Ik had beloofd dat ik het deze maand uitgebreid over dynamiek zou gaan hebben. Ik heb gelogen, glashard. Mijn redigent (iemand die teksten nakijkt op fouten) wees mij erop dat het gebruik van plaatjes het technische onderwerp LUFS nog meer zou verduidelijken. Plaatjes dus, en dan heb ik het niet over vinyl-singles. Neen, plaatjes, rechtstreeks geplagieerd van internet, glashard. Gewoon, omdat het kan.

Laten we beginnen met een plaatje wat laat zien hoe de true-peak meting precies werkt:

Afb. 1: True-peak versus sample-peak.

In afbeelding 1 zien we een prachtige muzikale golfvorm. De blauwe stippen geven weer wat een normale piekmeter ons vertelt. De witte stippen zijn de zogenaamde pieken tussen de pieken (inter-sample peaks ofwel true-peak). Wat opvalt in het plaatje is dat er gesproken wordt van oversamples (x4). Zonder het verhaal té technisch te maken houdt oversampling in dat de sample rate van het digitale signaal (voor een cd is dat 44.100Hz) door de meter verviervoudigd wordt. Hierdoor wordt de meting van het signaal ook vier keer zo nauwkeurig, wat we dan weer terugzien als witte stippen in het plaatje.

Ok, het ontstaan van de true-peak meting is een stuk duidelijker geworden, toch?
Nu dan de LUFS zelf. Ik moet eerlijk toegeven: ik ben in de column van vorige maand iets vergeten te vertellen. Voordat het signaal gemeten wordt door de LUFS-meter, gebeurt er nog iets met het signaal. Iets wat best belangrijk is voor een juiste meting. Voordat ik ga vertellen wat datgene dan precies is, is het van belang iets uit te leggen over hoe onze oren werken. De waarneming van geluidsgolven door ons gehoor is namelijk niet lineair. Dat betekent dat niet alle frequenties even hard bij ons binnenkomen. Zo is ons gehoor gevoeliger in het middengebied (denk aan het geluid van een telefoon) dan in andere frequentiegebieden.

Uiteraard verschilt deze gevoeligheid van persoon tot persoon.
In de jaren dertig van de vorige eeuw hebben twee Amerikaanse wetenschappers (de heren Fletcher en Munson) uitgebreid onderzoek verricht naar de gevoeligheid van het menselijk gehoor bij verschillende frequenties. Het onderzoek van deze heren resulteerde in een schematisch weergegeven grafiek die luistert naar de naam Fletcher-Munson curves:

Afb. 2: Fletcher-Munson loudness curves.

En ziehier: het tweede plaatje. Hier zien we de loudness curves naar aanleiding van het onderzoek van Fletcher en Munson. Wat als eerste opvalt zijn de threshold of audibility (gehoorgrens, wanneer is het geluid nog te horen?) en de threshold of pain (vul die zelf maar in).
Daarnaast valt op dat de lijnen verre van recht zijn. Zou ons gehoor lineair zijn dan zouden de lijnen allemaal recht zijn. De grafiek laat zien dat ons gehoor meer of minder gevoelig is bij verschillende frequenties.

Ok, nu weten we dit. Leuk allemaal maar wat is de connectie met LUFS?
Zoals ik eerder zei gebeurt er nog iets met het signaal voordat het naar de LUFS-meter gaat. Er wordt een loudness correctie op het signaal uitgevoerd. Waarom? Om de LUFS-meting te corrigeren voor het feit dat ons gehoor niet voor elke frequentie even gevoelig is. Precies dat wat de heren Fletcher en Munson in de jaren ’30 hebben aangetoond!
Ho! Het is weer tijd voor een plaatje:

Afb. 3: K-Weighting filtercorrectie.

In het derde plaatje zien we de zogenaamde K-Weighting filtercorrectie. Pardon? Jazeker, dit filter wordt losgelaten op het te meten signaal. Knappe koppen hebben onderzocht en bepaald welke correctie op het signaal nodig is om een zo betrouwbaar mogelijke LUFS-meting te krijgen. Waarom heet dit K-Weighting? Goede vraag, de term weighting geeft aan dat het signaal “gewogen” wordt. Het komt erop neer dat de weging het filter is wat we zien in afbeelding 3. De K staat voor een letter uit het alfabet. Ik moet de persoon nog tegenkomen die mij exact kan vertellen waarom voor deze weging/meting de letter K gekozen is.

Ok, ik heb in deze en de vorige column alles gezegd wat ik weet over LUFS en true-peak. Mocht je na het lezen van dit alles prangende vragen hebben dan hoor ik dat graag! Volgende maand ga ik het dus echt hebben over dynamics, echt waar!