Muziekuitgave-contracten

Onder meer naar aanleiding van de berichtgeving in de Volkskrant over muziekuitgevers en wurgcontracten, ontving de Popunie diverse vragen over muziekuitgave-contracten. Waarop moet je letten bij het sluiten van deals? De Popunie vroeg het aan de Ntb (Nederlandse Toonkunstenaarsbond).

In het geval van een artiest die zijn eigen muziek schrijft en opneemt is de muziekuitgever vaak niet meer dan een dure administrateur. Aan veel inkomsten zal hij je niet helpen. De muziekuitgever kost een auteur 33% van zijn auteursrechten terwijl hij er soms nauwelijks iets voor terugkrijgt.

Van oorsprong was het de taak van de muziekuitgever om bladmuziek uit te geven en zo de muziek te verkopen. In feite was de muziekuitgever dus een soort platenmaatschappij die op papier geregistreerde muziek probeerde te verkopen. Met de komst van de radio en de grammofoonplaat veranderde zijn functie: de muziekuitgever concentreerde zich vanaf dat moment steeds meer op het bemiddelen tussen componisten en artiesten en het bijhouden van het administratieve werk rond de auteursrechten.

Aangezien binnen Nederland de auteursrechten geadministreerd en verdeeld worden door Buma/Stemra, heb je hiervoor echter geen muziekuitgever nodig. Een goede muziekuitgever kan als bemiddelaar nuttig zijn en soms zul je bij een platencontract tevens een uitgavecontract krijgen voorgelegd, simpelweg met het doel de platenmaatschappij ook te laten meedelen in je auteursrechten.

Afhankelijk van de platendeal kan dat een redelijke eis zijn, maar heel vaak is het dat ook niet. Ook omroepen stellen steeds vaker de eis om, als je in opdracht van hen iets wilt schrijven, bij hun muziekuitgeverij te tekenen. In principe is dit onnodig, maar helaas, wel steeds gebruikelijker.

Mocht je een uitgavecontract willen tekenen dan is het, zoals bij elk contract, van groot belang een gespecialiseerde adviseur in de arm te nemen om de eventuele valkuilen in het contract te kunnen omzeilen. Dit kan via een gespecialiseerd advocatenbureau of (goedkoper, maar even betrouwbaar) via het lidmaatschap van de Ntb.

Om toch enkele basisregels bij veelgebruikte begrippen te geven:

Wat draag je over?
Als je één liedje hebt geschreven dat gebruikt gaat worden is het vaak zinloos ook alle rechten op andere liedjes die je geschreven hebt of nog zult gaan schrijven over te dragen.

Naburig Recht
Inmiddels zien we bij de Ntb contracten langs komen waarbij ook naburige rechten (Sena– en Norma-vergoedingen) worden overgedragen. Hier moet je nooit mee akkoord gaan.

Kickback
In het verdeelreglement van Buma /Stemra is vastgelegd dat een muziekuitgever maximaal 33% (en in het geval van instrumentale werken maximaal 50%) van het auteursrecht kan krijgen. Met name omroepen sluiten daarnaast steeds vaker zgn ‘kickback-contracten’ af waarin je je verplicht daar bovenop nog een deel (oplopend tot zelfs 90%) van je auteursrechtopbrengsten terug te betalen. Dit soort contracten raden wij sterk af.

Uitgavefonds
Afhankelijk van je onderhandelingspositie is het soms mogelijk een uitgavefonds op te richten: in dat geval richt je samen met de uitgever in feite een nieuwe uitgeverij op en krijg je een deel van het uitgavedeel weer terug.

Termijn en territorium
Zoals bij bijna elk contract zijn de duur van de overeenkomst en het territorium (alleen Nederland, de hele wereld, of zoals bij sommige uitgevers gebruikelijk “voor het universum”) punten van onderhandeling.

Denk altijd goed na voordat je je rechten overdraagt! Kijk altijd goed wat een uitgever je er voor teruggeeft. Immers: ‘voor wat hoort wat’. Zeker als het over jouw auteursrechten gaat, die tenslotte geldig zijn tot 70 jaar na je dood.

De Ntb (Nederlandse Toonkunstenaarsbond), opgericht in 1919, is de grootste en oudste belangenorganisatie voor musici, acteurs en dansers in Nederland. In de loop der jaren kregen zij per brief, fax, mail of gewoon face to face veel vragen rond het werken in de studio en het produceren en exploiteren van een (eigen beheer-) cd. Omdat veel van de gestelde vragen steeds weer terugkomen en dus bij meerdere muzikanten leven, is deze vraag & antwoordrubriek samen met de Popunie opgezet.

Voor meer informatie over de Ntb, dé vakbond voor musici, producers en dj’s, kijk je op hun website.

Dit artikel heeft de Popunie voor het eerst gepubliceerd in mei 2011.