Hoe leg ik de rechten op mijn nummers vast?

Vraag: Ik heb een aantal nummers geschreven en opgenomen. Nu wil ik de rechten goed vastgelegd hebben. Hoe doe ik dat?

In Nederland ontstaat het auteursrecht op een muzikaal werk op het moment van schepping, mits het werk origineel is. In het geval van een conflict echter kun je wel beweren dat je de componist bent, maar de rechter wil bewijzen zien wie er als eerste over het werk beschikte. Het vastleggen van het auteursrecht (tekst en compositie) op je werken doe je niet, zoals velen denken, bij Buma/Stemra. Die administreren, incasseren en reparteren ten behoeve van aangeslotenen, maar geven geen registratiestempel af.

Lange tijd waren er twee vastleggingsmethodes in gebruik. De ene bestond uit het laten registreren bij de afdeling ‘successie en registratie’ van het belastingbureau. Het nadeel hiervan was dat er maar een paar belastingbureaus in Nederland waren waar je geluidsdragers kon indienen. Bij de andere bureaus kun je alleen schriftelijke documenten laten registreren. Dat is niet erg als je de hele partituur of een leadsheet hebt uitgeschreven, maar als je alleen maar opnamen van de muziek hebt is dat lastig.

De andere methode bestaat uit het aangetekend opsturen van een geluidsdrager naar jezelf. Je laat de brief ongeopend totdat het bewijs nodig is. Nadeel hiervan is dat het een zwak bewijs is omdat er vrij makkelijk geknoeid kan worden met zo’n brief.

i-DEPOT

Het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE/BOIP) heeft nu een derde mogelijkheid: het digitale i-DEPOT. Je kunt ieder willekeurig digitaal bestand, dus ook mp3 muziekbestanden, online als i-DEPOT indienen. Het BBIE/BOIP registreert je identiteit en de datum van indiening. Je ontvangt dan, na betaling, een bewijs die de echtheid van je i-DEPOT 100% garandeert. Dit i-DEPOTbewijs is digitaal ondertekend waardoor iedere wijziging het automatisch ongeldig maakt.

Je kunt meerdere digitale bestanden in één i-DEPOT stoppen, dit is een stuk goedkoper maar heeft als nadeel dat bij opening de echtheidsgarantie voor alle bestanden (lees alle composities/producties) verloren gaat. Dit geldt overigens ook voor de aangetekende brief methode. Als je de muziek niet digitaal hebt of je kunt of wilt niet elektronisch betalen dan is er als alternatief de i-DEPOT envelop. Deze krijg je, na betaling, per post opgestuurd.

De i-DEPOT envelop bestaat uit twee delen. In elk van beide delen stop je een identiek document/geluidsdrager. Je stuurt de beide enveloppen terug naar het BBIE/BOIP. Bij ontvangst word je i-DEPOT envelop door het BBIE/BOIP gedagtekend. Eén daarvan ontvang je retour, de tweede wordt ongeopend in hun archief bewaard. Je kunt dit tweede deel eenmalig opvragen als bewijsmiddel bij een juridisch geschil of conflict.

Over de opnamerechten (masterband eigenaarschap): als je de opnamen zelf hebt bekostigd of in je eigen homestudio hebt gemaakt, dan ben je de producent van de opname, ofwel masterband-eigenaar. Dit moet je in geval van een conflict ook kunnen aantonen. Hiervoor is, naast studiorekeningen en getuigenverklaringen, het i-DEPOT ook erg handig.

Een digitale i-DEPOT is geldig voor vijf jaar en kost €37 en voor 10 jaar €53. Een i-DEPOT envelop kost €47 voor 5 jaar en €68 voor 10.

Lees hier meer informatie over i-DEPOT.

De Ntb (Nederlandse Toonkunstenaarsbond), opgericht in 1919, is de grootste en oudste belangenorganisatie voor musici, acteurs en dansers in Nederland. In de loop der jaren kregen zij per brief, fax, mail of gewoon face to face veel vragen rond het werken in de studio en het produceren en exploiteren van een (eigen beheer-) cd. Omdat veel van de gestelde vragen steeds weer terugkomen en dus bij meerdere muzikanten leven, is deze vraag & antwoordrubriek samen met de Popunie opgezet.

Voor meer informatie over de Ntb, dé vakbond voor musici, producers en dj’s, kijk je op hun website.