Laatst is de bassist uit de band gestapt. Hij heeft meegespeeld op onze laatste eigen beheer cd. We hebben niets afgesproken over de verdeling van de inkomsten omdat we al blij zijn als we uit de kosten komen. Nu wil de bassist opeens geld zien. Wat moeten we nu doen en hoe kunnen we dit in de toekomst voorkomen?

Ten eerste: ga onmiddellijk onderhandelen met de bassist want op grond van de Wet op de Naburige Rechten (WNR) hebben jullie zijn voorafgaande schriftelijke toestemming nodig om hem überhaupt op te mogen nemen, laat staan om die opnamen te mogen uitbrengen. Zonder die schriftelijke toestemming kan hij naar de rechter stappen om de exploitatie te verbieden bijvoorbeeld. Uit eerdere rechterlijke uitspraken op dit gebied blijkt dat de bassist zeer sterk staat in zo’n geval.

Als jullie zo’n zaak verliezen dan hebben jullie een groot probleem. Jullie lopen niet alleen de kans dat de cd uit de handel moet worden genomen en dat jullie de bassist een schadevergoeding moeten betalen. De kans is ook zeer groot dat jullie opdraaien voor alle juridische kosten die de ex-bassist heeft gemaakt. Dit naast de meestal niet geringe juridische kosten die jullie zelf al moeten maken.

De wettelijke eis dat een muzikant schriftelijke toestemming dient te geven is te vinden in art. 9 WNR, maar is daar een beetje ‘weggemoffeld’ in de laatste zin. Misschien dat dat de reden is voor de brede misvatting dat de toestemming niet per se schriftelijk gegeven hoeft te worden. Art 9 WNR is van ‘dwingend recht’, m.a.w.: daar mag niet van afgeweken worden. De wetgever heeft deze eis gesteld om de individuele muzikant te beschermen tegen de meestal veel sterkere contractpartij zoals platenmaatschappijen, grote artiestenbureaus en omroepproducenten.

Het is dus zaak met de ex-bassist te gaan onderhandelen over de voorwaarden (afkoopsom of royalty etc.) waaronder hij de benodigde toestemming alsnog schriftelijk wil geven.

Om dit soort problemen in de toekomst te voorkomen dienen alle overige betrokken muzikanten ook hun schriftelijke toestemming te geven. Normaal gesproken gebeurt dit doormiddel van een platen- of artiestencontract. Je kunt voor dat doel een standaard platencontract gebruiken welke je voor jullie situatie aanpast. Neem daar in ieder geval in op hoe de kosten verrekend worden, hoe de winst wordt verdeelt, wat er gebeurt als iemand de band verlaat en hoe en door wie er beslissingen genomen mogen worden.

Let op: dit verhaal geldt ook voor sessiemuzikanten. In de branche heerst de opvatting dat een betaalde factuur genoeg ‘bewijs’ is. Dat is dus niet zo. Sessiemuzikanten zullen in de regel geen gebruik van hun verbodsrecht maken omdat ze daarmee hun opdrachtgevers in het harnas jagen. Als het echter om grote belangen gaat dan wordt het een ander verhaal. Laat sessiemuzikanten daarom altijd een sessieovereenkomst ondertekenen waarin ze nadrukkelijk toestemming geven voor alle vormen van exploitatie die jullie willen gaan inzetten. Bij de Ntb hebben we een standaard sessiecontract die je daarvoor gebruiken kunt. Leden kunnen bij de Ntb natuurlijk ook terecht voor meer advies op dit gebied en ondersteuning bij het opstellen van de benodigde contractsvormen.