Een mooie muziekbeleving, wat is dat nou eigenlijk? Als we de afgelopen vijf decennia in ogenschouw nemen dan vallen ons een paar dingen op.

Allereerst is daar de setting waarin we muziek “tot ons nemen”. In de jaren ’70 en begin ’80 luisterden we muziek voornamelijk thuis op onze grote stereo installaties. Portable audio bestond nog nauwelijks en dat brengt ons bij het volgende punt van verschil met nu: het afspeelmedium. Een chique benaming voor het apparaat waarop je je muziek afspeelt. In de jaren ’70 en ’80 waren dat vinyl en tape (compact cassette, ‘reel-to-reel’ en 8-Track). Daarna kwam natuurlijk de compact disc en vanaf ongeveer de jaren ’10 de streaming muziekdiensten.

Met de komst van streaming muziekdiensten veranderde er nog iets: het aanbod van muziek. Zeker sinds de komst van het populaire Spotify is het aanbod van muziek wat we voorgeschoteld krijgen gigantisch toegenomen. Spotify en de andere streamingdiensten werken namelijk met playlists. Playlists zorgen ervoor dat we meer en meer naar losse tracks van artiesten zijn gaan luisteren. Spotify biedt ons een aanbod van artiesten die in de buurt komen van wat je al luistert. Zo ontdek je nogal eens artiesten die je niet kent en normaal gesproken niet zo snel zou beluisteren.

De komst van playlists van streamingdiensten heeft voor nog een ander effect gezorgd: we luisteren minder en minder naar albums. Zo’n plaat die je van begin tot eind luistert en waarvan de samenhang tussen de nummers je meeneemt op de muzikale reis die de artiest voor je in petto heeft. Gelukkig wordt dit effect enigszins geremd door de vinyl revival. Vinyl is hét albummedium bij uitstek. Je moet er zelfs aandacht aan geven omdat je al na achttien minuten de plaat moet omdraaien om verder te luisteren.

En dan is er nog de komst van de hoofdtelefoon en dan vooral de oordopjes. Die hebben ervoor gezorgd dat we muziek meer en meer portable zijn gaan beluisteren in plaats van in onze eigen stulp, al dan niet vergezeld van een lekker drankje, nootje, … (vul maar in). Muziek in de bus, op de fiets, in de trein, in het vliegtuig, tijdens een vergadering en ga zo maar door. Dat maakt muziek vluchtiger. Zo onderweg zijn er veel prikkels die bij je binnenkomen en je afleiden van de muziek.

Het is dan ook geen verrassing dat het luisteren naar een album op vinyl thuis op de bank een totaal andere gewaarwording is dan het luisteren van een losse track onderweg op de fiets met oordopjes in. Veiliger zal het ook zijn.

Daar is allemaal niks mis mee en het kan ook heel goed naast elkaar bestaan, maar het is goed om ons bewust te zijn van de verschillen tussen mobiel luisteren en luisteren via een stereo installatie en de verschillen tussen het luisteren van albums en van tracks.

Volgende maand ga ik hiermee verder omdat het ook voor mastering veel uitmaakt of het gaat om een losse track of om mastering van een heel album.

Wordt vervolgd!