Geen dichterlijke ziel? Geen nood: er zijn technieken voor het schrijven van een goede songtekst.

Na zeven weken les in songwriting aan Bath Spa University is het me duidelijk: ik ben een betere tunesmith (deuntjessmeder) dan tekstdichter. Waar mijn klasgenoten het tekstdichten hebben afgekeken van Bob Dylan, Tom Waits, Joni Mitchell en andere singer/songwriters, heb ik een groot zwart gat in mijn kennis. Gelukkig zijn er methodes en tips om een goed werkende songtekst te schrijven.

Werk vanuit een sterk concept
Een goed startpunt voor een nieuwe song is een pakkende titel, die de centrale boodschap verwoordt. Plaats de titel op een sterke muzikale hook – een melodie die je mensen hoort zingen als ze onder de douche staan. Van daaruit kun je een song verder uitbouwen.

Sting werkt op die manier. Zo geeft een titel als Englishman In New York een duidelijke richting aan voor de rest van de tekst. Hij schreef het lied over Quentin Crisp, een extravagante, homoseksuele Brit die in New York woonde. En een beetje over zichzelf. Hij vult de coupletten en brug in met hoe een Britse gentleman anders is dan een Amerikaan – “zichzelf” is – en zich staande houdt in New York.

Oranje pinguïn
Specifieke beelden in de tekst brengen een song tot leven in de verbeelding van de luisteraar. Vooral combinaties van bijvoeglijk en zelfstandig naamwoorden werken goed. Denk bijvoorbeeld aan een oranje pinguïn. Van de dichtende songwriter Leonard Cohen kunnen we veel afkijken – hij is een meester in het oproepen van beelden, onder andere in zijn metaforen. Zo zingt hij in Democracy: “I’m stubborn as those garbage bags that time cannot decay.” Het universele zit in de details, zegt hij.

De Oorlog Tegen Cliché
Sommige ideeën zijn al zo vaak gerecycled in songteksten dat we er niet meer mee weg komen. Waar Irving Berlin in 1926 nog kon schrijven over blauwe luchten en een stralende zon in het lied Blue Skies, is dat anno 2014 not done. “Word geen weerman”, waarschuwde Mark Lotterman al tijdens een songwriting cursus eerder dit jaar in Rotterdam.

Ook andere concepten zoals je blue voelen, iemand forever liefhebben of crazy zijn van hem of haar voegen niets meer toe. We moeten op zoek naar ongebruikelijke manieren om iets te zeggen. Als haar lief van huis is, zingt Joni Mitchell in My Old Man bijvoorbeeld: “The bed’s too big; the frying pan’s too wide.” Simpel en origineel. (Toen Sting later The Bed’s Too Big Without You zong, was dat dus al minder origineel.)

Er zijn geen regels
Natuurlijk zijn er geen harde regels, alleen tools om je boodschap over te brengen in een songtekst. Daarnaast is elk genre anders. Zo zullen de demonen en engelen die rock en metal songs bevolken niet snel als clichés worden afgedaan, en kunnen we in die genres best rocken op een goede storm.

Maaike Siegerist

Maaike Siegerist is een Rotterdamse zangeres en songwriter. In 2014 kwamen haar debuut single Half A World Away en eerste ep Acoustic uit. Om haar songwriting skills verder te ontwikkelen, meer te leren over de Britse muziekindustrie, en technisch wegwijs te worden in de studio, volgt ze een Master in Songwriting studie aan Bath Spa University in Engeland.

Foto door Olga Rook