Sinds eind september studeer ik songwriting aan Bath Spa University in Engeland. Een terugkerend thema tijdens de eerste weken: creatief recyclen is de norm in popmuziek.

Het was me nooit opgevallen: Never Ever, waarmee de Britse popgroep All Saints in 1997-98 wereldwijd een grote hit scoorde en waarvan ik de tekst nog steeds woordelijk kan meezingen, is gebaseerd op de christelijke hymne Amazing Grace.

Het is een slimme truck. Amazing Grace is één van ‘s werelds meest herkenbare Engelstalige songs – YouTube staat vol met uitvoeringen door de Beyoncés, Keltische vrouwen en André Rieus van deze wereld. Het lied gaat over vergeving en hoop, en is muzikaal krachtig in zijn eenvoud. Door Amazing Grace als melodische en harmonische ondergrond te gebruiken, spreken de makers van Never Ever de positieve associaties aan die de luisteraar met Amazing Grace heeft.

Het letterlijk overnemen van de melodie van een bestaand lied is not done – plagiaat! – tenzij je er toestemming voor krijgt van de rechthebbenden of het lied tot het publiek domein behoort. Dat laatste is het geval met Amazing Grace: er rusten geen auteursrechten meer op. Sterker nog: de producers van de track onder Never Ever, die dus gebaseerd is op Amazing Grace, spanden een rechtszaak aan tegen de platenmaatschappij en het management van All Saints om er auteursrechten over te claimen. En met succes!

Recyclen als songwriting techniek
Waar het één-op-één kopiëren van melodieën als plagiaat bestempeld wordt, mag je andere elementen wel “bergen en opnieuw uitvinden” zoals onze docent, songwriter Richard Parfitt, het noemt. Zo was één van de opdrachten die hij ons in de eerste werken gaf: schrijf een nieuwe melodie (top line) over een bekend, karakteristiek akkoordenschema. Zorg dat de originele song niet meer terug te horen is. Om te testen of de exercitie geslaagd is, kun je je song aan anderen voorspelen. Op deze manier schreef Richard Loving You, dat werd opgenomen door Duffy. Liefhebbers van popmuziek uit de jaren ’60 zullen het donorlied zeker kennen. Hoor jij uit welke sixties hit de akkoorden komen?

Andere elementen van bestaande songs die je mag gebruiken zijn song titels – daar rusten geen eigendomsrechten op – en het metrum van teksten (het ritme van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen).
Natuurlijk is het hergebruiken van bestaande muziek geen doel op zich. Maar veel van de muziek die je als songwriter schrijft is toch al een nieuwe combinatie van melodieën en teksten die je al eens gehoord hebt. En als je muze niet op komt dagen, kan het een nuttige tactiek zijn om een andere song als startpunt te nemen.

Maaike Siegerist

Maaike Siegerist is een Rotterdamse zangeres en songwriter. In 2014 kwamen haar debuut single Half A World Away en eerste ep Acoustic uit. Om haar songwriting skills verder te ontwikkelen, meer te leren over de Britse muziekindustrie, en technisch wegwijs te worden in de studio, volgt ze een Master in Songwriting studie aan Bath Spa University in Engeland.

Foto door Olga Rook