Op woensdag 18 juni organiseerde de Popunie alweer de 55ste Meet The Pro sessie. In Studio de Bakkerij gingen professionals samen met artiesten, managers en organisatoren in gesprek over hun weg vinden in de wereld van subsidies, fondsen en rechtenvergoedingen. Een verdiepende en praktische sessie over hoe je aan geld komt om je muzikale ambities waar te maken. Subsidies, donaties, fondsen en rechten vergoedingen; zeer administratief, maar zie het als brandstof om je muzikale carrière te financieren. De tips en antwoorden die voorbij kwamen lees je in het volgende verslag!

Het panel

Het panel van professionals bestond dit keer uit:

Host: Frank Kimenai
Als expert op het snijvlak van muziek, beleid en duurzaamheid en met een scherp oog voor systeemverandering, zorgde Frank voor een inspirerende en verdiepende sessie. Manager, boeker, onderzoeker; fondsen waren 20 jaar zijn werk. Tijdens deze sessie stapt hij zo nu en dan ook even uit zijn rol als moderator om wat diepgang te geven met zijn kennis.

Martin Scheijgrond
Martin is de directeur van de Popunie en is hét aanspreekpunt voor muzikanten in Rotterdam en Zuid-Holland als het gaat om lokale subsidies. Met honderden ondersteunde projecten per jaar weet hij als geen ander wat werkt (én wat niet) bij een aanvraag. Bij de Popunie zijn drie programma’s waar aanvragen gedaan kunnen worden om projecten te ondersteunen. Music Export Rotterdam, Music Support Zuid-Holland en Music Support Rotterdam. Music Support is nu ook uitgebreid met een ‘makers regeling‘.

Dennis Winter
Dennis werkt op dit moment bij het VSBfonds, het grootste private fonds van Nederland. Zelf is hij ook componist en muzikant en doet de programmering voor North Sea Round Town in de Markthal. Hij houdt zich verder nog bezig met het stimuleren van de popmuzikanten binnen Nederland. Daarnaast heeft hij ook als muziekproducent projecten in handen gehad.

Silvia Biemans
Met meer dan 25 jaar ervaring in de muziekindustrie weet Silvia precies hoe naburige rechten werken bij muziekgebruik en hoe jij daar als artiest of producent financieel van kunt profiteren. Haar oorsprong ligt in de live sector, bij o.a. het metal festival Dynamo Open Air. Van daaruit doorgestroomd als concertorganisator binnen Nederland en zelfstandig actief geweest in Rotterdam als organisator bij o.a. Metropolis Festival. Tegenwoordig werkt ze bij Sena als accountmanager relatiebeheer. Daar is ze verantwoordelijk voor de key-accounts (Top 100 muzikanten) en voor het regelen dat zij hun vergoeding voor naburige rechten ontvangen waar ze recht op hebben.

Martin aan het woord

Vanuit Frank komt de vraag: Stel ik ben muzikant en ik wil op tour in het buitenland? Kan ik dan geld aanvragen bij de Popunie regeling Music Export Rotterdam?
Martin: Ja, dat kan zeker. Music Export Rotterdam gaat de hele wereld over, maar het geld is wel snel op.

De voorwaarden?
Het is een laagdrempelige regeling, dus er zijn niet zo veel voorwaarden. Het moet een aaneengesloten tour zijn van minimaal vier optredens in het buitenland. En je moet een Rotterdamse act zijn. Je moet het aanvraagformulier invullen en de tour kort pitchen. Er wordt geen artistiek waardeoordeel geveld over de aanmeldende acts. Er ligt verder een focus om zoveel mogelijke acts te financieren, dus we proberen niet snel dezelfde acts opnieuw te financieren.

Popunie heeft met Music Export Rotterdam veel contacten in verschillende landen, dus het is voor Popunie goed mogelijk om buitenlandse venues aan muzikanten voor te stellen en mee te denken over welke locaties matchen met hun genre.

Heb je een rechtspersoon nodig om aanspraak te maken op de fondsen van Popunie?
Officieel is er wel een rechtspersoon nodig, maar er wordt niet op afgeketst als dat niet het geval is. Popunie probeert muzikanten wel te stimuleren zich te verenigen.

Music Support regelingen:
Gericht op optredens in Rotterdam en Zuid-Holland. Er zit meer geld in Music Support dan in Music Export en dit is echt programmeringsgeld. Deze bijdrage is bedoeld voor de gages van muzikanten. Het budget van deze regelingen gaat ieder jaar volledig op. De Incidentele programmering moet acht weken van te voren aangevraagd worden. Tip: wees er op tijd bij,  want het zwaartepunt van de aanvragen zit in het tweede en derde kwartaal.

Dennis aan het woord

Het VSBfonds is een nationaal fonds, dat wil zeggen dat zij door het hele land helpen bij het  financieren van cultuur. Het werkt samen met anderen, b.v. bij sponsoring (zoals match funding), dus een financier sponsort een partij en VSBfonds matcht deze sponsoring. VSBfonds heeft serieus budget beschikbaar en kan dus goed ondersteunen. Dat geld komt overigens uit de opbrengst van beleggingen. Als privaat fonds mogen ze zelf bepalen waar dat geld naartoe gaat. Eén ding bij het VSBfonds valt op: er komen heel weinig aanvragen van (pop)muzikanten binnen!

Voorwaarden VSBfonds: Wat je doet is minder belangrijk dan de impact van wat je doet (de meerwaarde van je project).
Voorbeeld: De organisatie Levels van Ruwhel, die muzikale ontwikkeling in Rotterdam ondersteunt, doet  veel voor talentontwikkeling en artiestenbegeleiding.

Talentontwikkeling klinkt als een containerbegrip, dus hier is verduidelijking nodig: Wat heeft een talent nodig? Wie ondersteunt daarin? Hoe ontwikkel je jouw craft?

Omdat het VSBfonds vindt dat er te weinig aanvragen komen vanuit de popmuziek komt er een landelijk project in het najaar: Muziek Schept Een Band. Hiervoor is geld vrijgemaakt en het staat al aangekondigd op de website van het VSBfonds. Hier kun je jouw act inschrijven om een beroep te doen op dit geld. Dit is wel echt gewoon: “Lekker spelen.” De focus ligt op live muziek.

Silvia aan het woord – Uitleg over de DRIE ‘petten’ van Sena

Dit betreft een tweeledig verhaal. Sena is een organisatie die door de overheid is aangewezen om ervoor te zorgen dat muziekgebruikers (zoals radiostations, kappers, festivals, sportscholen en horeca) een vergoeding i.h.k.v. ‘naburig recht’ betalen. Hiertoe verleent (verkoopt) Sena licenties aan muziekgebruikers en betaalt deze door aan de rechthebbenden (muzikanten én producenten).

Voor Sena is de producent de master-eigenaar: degene die financieel verantwoordelijk is voor de opname. Je hoeft overigens niet zelf je liedje geschreven te hebben. Bij Sena (lees: naburig recht) gaat het om de uitvoerende(n). Wanneer je een track opneemt die iemand anders heeft geschreven, kun je dus nog steeds betaald krijgen. (Voorbeeld: Duurt Te Lang van Davina Michelle, zij krijgt betaald door Sena en schrijver/componist Glen Faria krijgt voor het nummer betaald door Buma/Stemra).

Stel dat je muziek gedraaid wordt, dan kun je hier dus een vergoeding voor ontvangen via Sena. Daar hebben zij een speciale ‘portal’ voor waarin je moet aangegeven aan welke muziek je hebt gewerkt. Er wordt best veel geld opgehaald bij alle muziekgebruikers en dit moet allemaal richting de muzikanten en producenten. Van het totaalbedrag wordt echter 3% apart gezet voor het eigen Sociaal-Culturele beleid (SoCu) en de Sena-fondsen.

SoCu-beleid: hierbinnen zijn diverse fondsen waarbij een aanvraag gedaan kan worden. Bijvoorbeeld als je de studio in wilt het Sena Muziekproductiefonds. Deze wordt dus gefinancierd vanuit die 3%. Je moet uiteraard wel aangesloten zijn bij (lid zijn van) Sena én professioneel muzikant zijn. Je kunt een bijdrage ontvangen van maximaal €3000,- (als schenking). Wat je daarvoor moet aanleveren bij Sena is het eindproduct (bijvoorbeeld een cd, of Spotify release) als bewijsstuk dat je iets opgenomen hebt en het geld hebt gebruikt waarvoor je het gekregen hebt.

Bij Sena zijn er ook fondsen voor organisatoren, zoals het Sena Performers Fonds. Een belangrijke voorwaarde hiervoor is dat alle muzikanten minimaal de Sena-norm uitbetaald moeten krijgen. De norm wordt vanaf 2026 verhoogd naar €340,- per muzikant.

Algemene vragen

Do’s en don’ts bij het aanvragen van subsidies en fondsen

Martin: Houdt er zelf van als het korte en krachtige aanvragen zijn. Tip: oriënteer je als muzikant goed op alle verschillende mogelijkheden die er zijn. Een andere tip van Martin is de subsidieregeling van Cultuur Concreet. Die hebben Rotterdam opgesplitst in 12 stadswijken en op elk werkgebied zit een ‘cultuurregisseur’ die specifiek is voor zo’n wijk. Als je een project wil doen in een bepaald gebied kun je contact opnemen met de cultuurregisseur (dit moet wel laagdrempelig zijn, hoge participatie gewenst).

Voor één zo’n wijk is bijvoorbeeld al meer geld beschikbaar dan Popunie heeft voor de gehele stad. Daarnaast heeft Cultuur Concreet op hun website een lijst met de meest gebruikte fondsen. Stel dat je een goed financieel plan opgesteld hebt, dan kun je vervolgens maatwerk toepassen om bij zoveel mogelijke fondsen aanspraak te maken. Pak specifieke stukjes uit je plan en dien dit bij de juiste fondsen in.

Dennis: Aanvulling op Martin, Cultuurscout, is in 2000 gestart. Daar was Dennis de voorzitter van. Dit was cultuur breed, voor verschillende deelgemeenten en een goed laagdrempelig fonds. En daar hoopt Dennis meer op: laagdrempelige fondsen die heel makkelijk bij de aanvrager terechtkomen. Waar ligt de behoefte van de mensen in het veld? Daar worden de formulieren steeds meer op aangepast.

Zit hier een verschil tussen popmuziek en andere cultuuruitoefeningen?

Dennis: Ja, vooral in rechtsvormen. Bij de regeling Amateurkunstimpuls kun je steevast €2000 aanvragen, maar dit wordt nooit door popmusici aangevraagd, want die willen zichzelf niet als amateurs zien. Er is aardig wat geld, maar dit gaat bijna altijd naar koren en fanfares omdat deze zichzelf wel georganiseerd hebben. Hier wordt door jongeren te weinig gebruik van gemaakt, omdat deze vaak minder georganiseerd zijn.

De insteek van de regeling Muziek Schept Een Band is dat een band best wel een impact kan hebben. Het gaat niet om de diepgang van een muziekstuk, maar meer het zichtbaar zijn en live-muziek spelen. Via deze weg kunnen juist muzikanten bij het VSBfonds geld aanvragen.

Zorgt het VSBfonds voor een organisatiestructuur?
Nee, het VSBfonds is voor makers, organisaties en ook de infrastructuur binnen de muziek.

Bij wie kan je in Zuid-Holland terecht voor het VSBfonds?
Bas Jongmans en Zita Luna zijn er specifiek voor Zuid-Holland. (bas@vsb.nl). Het gevoel is dat mensen binnen de fondsen in een ivoren toren zitten en onbereikbaar zijn, maar deze mensen zijn juist heel benaderbaar. Regel een speeddate (b.v. via de telefoon) om te zien wat de mogelijkheden zijn.

Silvia: Bij Sena werkt het niet zo. Bij Sena wordt er door 45 mensen hard gewerkt om te zorgen dat het geld wat ze binnenkrijgen ook weer terechtkomt bij de muzikanten. Bij aanvragen kan er niet nagevraagd worden waarom een aanvraag bijvoorbeeld wordt afgewezen, want dit wordt beoordeeld door onafhankelijke figuren.

Om terug te komen op het productiefonds, zijn daar do’s en don’ts?
Silvia: Ja, in de basis is een aanvraag hiervoor niet ingewikkeld. Er moeten bepaalde dingen inzitten, zoals een begroting en een tourtje dat eraan gekoppeld is. Vroeger moest je dit als  pdf bestand aanleveren, maar tegenwoordig is het een Google Form, waardoor je niks kunt missen. Lees vooral goed waarvoor het bestemd is en of het bij jou aansluit.

Als je dat doet is het niet moeilijk, maar Sena krijgt wel veel meer aanvragen dan dat ze geld hebben. Zo kwamen er de laatste keer 500 aanvragen binnen, waarvan de helft is toegekend. Hierbij wordt ook een integrale afweging gemaakt dat elk genre gerepresenteerd wordt. Zo is wereldmuziek en jazz oververtegenwoordigd, maar blijft dance heel erg achter. In totaal zijn er ongeveer 2000 aanvragen per jaar.

Als je een aanvraag hebt gedaan en deze is afgewezen, dan kun je altijd later weer een nieuwe aanvraag doen. Maar je kunt wel maar 1x per jaar meedoen als het wél wordt toegewezen. Je kunt een aanvraag minimaal drie maanden voorafgaand voor je project waar je subsidie voor zou willen ontvangen indienen.

Q&A vanuit het publiek

Je moet een tour hebben om subsidie te ontvangen van Sena. Hoe lastig is het als beginnend artiest om je muziek te kunnen opnemen als je ook al een tour klaar moet hebben staan?
Silvia: Tour is misschien een groot woord, maar er moeten wel een aantal optredens opvolgend op het programma staan. Je moet een plan kunnen aanleveren.

Het voelt lastig om een subsidie aan te vragen, als je ook boekers moet kunnen overtuigen om een tour te plannen en dan ook niet kunt opnemen.
Silvia: Je moet je hier niet te veel zorgen om maken, er wordt niet hard gecontroleerd of je daadwerkelijk vier of vijf optredens hebt gedaan. Maar het fonds wil graag weten wat je plan is en waar je naartoe wilt met je act. Ze willen de gedachte erachter weten.

Kip- en ei verhaal? Moet je eerst muziek hebben en een presentatie hebben of tellen open mics ook mee als optredens?
Silvia: Een show is een show. Ook een open mic is een optreden en deze mag je ook doorgeven. Maar misschien is het niet zo verstandig om direct bij Sena aan te kloppen als je nog aan het begin van je carrière staat. Goede timing (a.d.h.v. jouw ontwikkelingsstadium) is ook belangrijk bij het aanvragen van  subsidies.

Martin: Bij het Sena Muziekproductiefonds staat ook de vraag “Ben je professioneel muzikant?” Dus ‘professioneel’ muzikant zijn is wel een voorwaarde.

Martin noemt ook het Amarte-fonds: een vrij toegankelijk fonds voor muzikanten met een specifieke regeling voor popmuzikanten. Een ‘ontwikkel bijdrage’ (€1800): Makerschap van muzikanten stimuleren, dus het schrijven en componeren van eigen materiaal. Of anders een ‘projectbijdrage’ (€3000): als het plan al concreet is, zoals een debuutalbum opnemen en uitbrengen of een tour organiseren.

Tip: Je kunt altijd naar martin@popunie.nl mailen om te sparren over fondsen en tips omtrent fondsen: welke fondsen passen bij het stadium waar je bent als act en welk product je voor elkaar wilt krijgen.

Sena wordt vanuit de overheid aangestuurd. Maar Silvia houdt zich bezig met de Top-100 key accounts, dus hoe zit het met de rest van de muzikanten?
Veel mensen zijn niet blij met Sena omdat niet iedereen wil betalen voor muziek, maar muzikanten horen wel betaald te worden. Silvia zit hier en vertegenwoordigt de 100 grootste artiesten, maar zij is natuurlijk niet de enige accountmanager. Er zijn 42.000 rechthebbende binnen Sena: ⅔ daarvan is muzikant, ⅓ is producent.

Vraag voor Martin: Is de Music Export regeling alleen voor Rotterdammers of geheel Zuid-Holland?

Martin geeft aan dat het bij de Popunie helaas alleen voor Rotterdam is. Hij zou het ook graag voor Zuid-Holland willen, maar krijgt dit nog niet voor elkaar bij de provincie. Er zijn fondsen waar je dit wel aan kunt vragen: Fonds voor Podiumkunsten en Sena. Maar deze fondsen zijn wel minder laagdrempelig dan de regelingen van de Popunie. Het Snelloket wordt genoemd als suggestie door Frank, maar hier moet je wel een rechtsvorm voor hebben (b.v. een stichting). Voor het Snelloket hoef je geen gevorderde muzikant te zijn, maar je moet wel al optredens hebben gespeeld binnen Nederland.

Silvia vult aan dat Upstream ook een regeling is waar je aanvragen kunt indienen, maar dit is voor gevorderde muzikanten die naar het buitenland willen.

Wat is een realistische vraagprijs als beginnende band? Op welke fondsen zou je aanspraak kunnen maken om tot een fatsoenlijke gage te kunnen komen?
Dennis: Fair Pay. Als fonds werk je aan fair-pay en fair-practice. Dat wil zeggen dat een aanvraag niet wordt afgekeurd op een begroting. Als het goed in elkaar zit, wordt het serieus in behandeling genomen. Soms kan een organisatie of maker te weinig geld vragen, waardoor een nieuwe begroting noodzakelijk is. Anders snij je in je eigen vingers. Het moet wel een reëel voorstel zijn, zodat het in balans is. Mocht er dan nog een gat in je inkomsten zitten, dan kun je eventueel weer aanspraak maken op een ander fonds.

Waar moet je als muzikant je geld zoeken om het sustainable te houden, zodat je niet overal gratis hoeft te spelen?
Dennis: Zoek je geld bij crowdfunding. Heel veel muzikanten, heel veel dansers en producties halen hun geld uit crowdfunding. En dit kun je gebruiken om naar andere fondsen toe te stappen. Zij zien dan dat er financieel vertrouwen is vanuit andere partijen en dat je ondernemerschap toont.

Silvia: Het is belangrijk om bewust te zijn dat je als muzikant ook rechten hebt en hiermee geld kan ophalen. Je hebt Buma/Stemra om in aanmerking te komen om vergoeding te ontvangen voor ieder optreden dat je doet waar je nummers speelt die je zelf geschreven / gecomponeerd hebt (i.h.k.v. auteursrecht). Al is dat een bar, de hoek van de straat of iets als Metropolis. Als je jouw setlist steeds instuurt naar Buma/Stemra kun je hier wel op een consistente manier geld mee verdienen.

Frank: Handvatten voor een goede gage, wat kun je vragen?
Martin: De Popunie hanteert een richtlijn van  €110 per persoon per optreden.

Tip: FairPopPilot (fairPACCT): dit initiatief ontwikkelde een tool die je actuele carrière fase berekent (het ontwikkelingsstadium van jouw act) en je aan de hand daarvan advies geeft m.b.t. een richtbedrag wat je per persoon per optreden zou moeten kunnen verdienen in een fair-pay situatie. Gebruik deze richtlijnen ook naar buiten toe door ze te noemen in je onderhandelingen (b.v. met programmeurs en boekers) en bij subsidieaanvragen. De Fair Pay Rekentool vind je hier.

[Deze rekentool is ontwikkeld door BAM! Popauteurs, Kunstenbond/Ntb, Popronde, Paard, Patronaat, Paradiso, MMF (Music Managers Forum NL) & vertegenwoordigers van boekingskantoren in samenwerking met Bureau Berenschot en Platform ACCT]