Op pad met Marel Kroon: Jeroen S. Rozendaal

Foto Pim Top

Rotterdammer Jeroen S. Rozendaal is muzikant, filmproducent, theatermaker, psycholoog en academicus. Hij verwierf faam met bands als Room 101, De Vogels en The New Earth Group. Tegenwoordig speelt hij in wave-gitaarpoptrio The Minor Details, elektronicaduo Wild Wild Ambient Boys en in het cabareteske Trio Cor Nuiten. Dit jaar verscheen bovendien zijn soloplaat ‘In The Ground, At My Feet’. Voorafgaand aan de BandAid XL avond die hij onlangs in Roodkapje cureerde, zocht Marel Kroon deze alleskunner thuis op, op onderzoek naar zijn drijfveren.

Kunst- en muziekcentrum Roodkapje gaf Jeroen S. Rozendaal tijdens BandAid XL de kans om geheel naar eigen inzicht een avond te verzorgen. Het leverde een bont programma op dat een mooie kijk biedt op zijn bezigheden en passies. Humor en diepgang zitten elkaar daarbij niet in de weg. Zo toont hij de even hilarische als lawaaiige performance ‘Itsa Miserable Day’ (Lukas Simonis/ Xentos Fray Bentos) over het wel en wee van een fictieve industrial band. Daar tegenover staat een gedragen optreden van dichter Tjitske Jansen en violist Jasper le Clercq (Zapp 4). Dit duo keert terug op het witte doek in de door Rozendaal geregisseerde film ‘Interzone’ rondom het werk van dichter Bart Chabot. Zelf treedt hij op met zijn Trio Cor Nuiten (voor de gelegenheid uitgebreid tot sextet) met vertaalde folksongs uit de Britse jaren zeventig cultfilm ‘The Wickerman’. Deze horrorklassieker vol heidense erotiek besluit de avond, terwijl Rozendaal een eclectische set achter de draaitafels mixt.

Kuifje
Wat ontbreekt op BandAid XL is eigenlijk een pop- of rockband, want je bent al sinds halverwege de jaren negentig actief in het Rotterdamse bandcircuit.
Ik ben opgegroeid in Lekkerkerk, niet een dorp waar je veel aan hebt. Wanneer je muzieksmaak zich ontwikkelt vind je daar niet zo’n aansluiting. Ik wilde er vooral heel snel weg, naar Rotterdam. De eerste keer dat ik naar (voormalige Rotterdamse undergroundclub) de Vlerk ging dacht ik; “oh, hier draaien ze de platen die ik goed vind.”

Hoe had je die muziek in Lekkerkerk ontdekt?
“Joy Division, mijn eerste grote liefde, kende ik van het stripblad Kuifje. Binnenin de coverpagina stond altijd iets over popmuziek. De laatste regel van een stukje over Joy Division luidde: “laat me hier alsjeblieft nooit meer iets van horen”. Toen werd ik wel heel erg nieuwsgierig. Via een gitaarleraar kreeg ik het op een bandje, maar verder kende niemand om mij heen het.”

Je speelde toen al gitaar?
Ja, mijn vader was gitarist en gaf ook gitaarles. Op woensdagavond hadden we altijd een groep van zes leerlingen in de woonkamer die covers speelden, The Eagles enzo. Ik legde dat altijd vast op mijn cassetterecorder zodat ik het de rest van de week kon draaien. Op school in Krimpen ontmoette ik uiteindelijk de goede mensen om een band mee te beginnen, dat werd Room 101. Toen we begonnen konden we nog praktisch niks. In het begin zat het in de new wave hoek, later kreeg het meer hoekige en rare cross-overs.”

Bak effecten
Room 101 viel rond 2004 uit elkaar en ik was wel even klaar met gitaarmuziek. We zijn toen met De Vogels gestart, als een reactie op die uitgedachte en hoekige rock. De Vogels hadden geen repertoire, we improviseerden altijd. In eerste instantie was de regel dat je niet op instrumenten mocht spelen die je beheerste. Ik koos voor toetsen. Dat speelde ik al wel, maar nog niet in een band. De Vogels is uiteindelijk uit elkaar gevallen omdat de ene helft free wou blijven en de andere helft toch weer composities wilde maken. Daar is The New Earth Group uit voortgekomen.”

Je speelde mee op de titelloze debuutplaat van The New Earth Group, die in 2008 verscheen. Die plaat heeft een jaren zeventig-achtige jazzrockvibe, die je toen weinig meer hoorde. Waar kwam dat vandaan?
Niet bij mij, meer bij gitarist Vincent van Duin en rietblazer Choca Alcazaba. Veel jazzrock is mij te clean, pas als er een hele bak effecten opengaat en het volledig uit de bocht vliegt, vind ik het wel weer interessant worden.”

The Minor Details klinkt weer heel anders.
Na The New Earth Group kreeg ik weer zin in gitaar en meer pop. The Minor Details ontstond op initiatief van bassist/zangeres Cristine Madern (ex-Tokyo A Gogo). Zij vertelde mij met drummer Max Maas (ex-Mono, The Cuties) gesproken te hebben en zij hadden wel zin om met zijn drieën een band te beginnen. Ik heb toen een paar liedjes geschreven en daar Max mee benaderd. Die bleek van niets te weten. Maar het klikte, vorig jaar verscheen onze eerste ep en in februari gaan we de volgende opnemen.”

Herrie
Eerder dit jaar verscheen ook je geluidscollage-achtige soloplaat ‘In The Ground, At My Feet’. Hoe zijn die geluidsexperimenten ontstaan?
Die fascinatie met geluid had ik al voor ik muziek ging maken. Voor ik in Room 101 speelde maakte ik altijd cassettebandjes. Ik had een soort ‘tapelabel’ genaamd Commercial Suicide Daar maakte ik allerlei tape-experimenten voor met radio’s, bakken herrie, distortion en feedback – uren lang. Mijn vader had ook een WEM Copycat, een buitengewoon intrigerend ding waar je van alles op kon aansluiten.”

Je hebt eigenlijk een experimentele kant en een popkant. Hou je die bewust gescheiden en heb je een voorkeur?
Niet altijd, in De Vogels kwamen beide kanten wel terug. Maar ik vind het okay om voor het ene, of juist het andere te kiezen. Ik voel niet de behoefte om alles in één ding te stoppen, het kan heel makkelijk naast elkaar. Nieuwe nummers van The Minor Details hebben hier en daar wat experimentelere kantjes. Maar dan vind ik het wel leuk om daarna te besluiten weer een popliedje te doen.”

Vrijheid
Hoe verhoudt zich je werk als filmmaker en filmproducent tot je muzikant zijn?
Voor ‘Interzone’ heb ik zelf de soundtrack gemaakt. Bezigheden in film en muziek zijn voor mij dus niet zo gescheiden. Ik heb ook veel soundtracks gemaakt van korte animatiefilms. Heel grappig wat beeld met je muziek doet. Meer experimentele muziek die mensen los van een film niet zouden draaien, wordt wel als soundtrack geaccepteerd.

Bruno Ferro Xavier da Silva vertelde mij dit ook en had vooral het idee dat beeldcultuur qua acceptatie veel verder is dan muziek.
“Dat zou heel goed kunnen. Grappig dat je op die manier als muzikant meer vrijheid blijkt te hebben.’

Angels
Je zoekt constant vernieuwing op. Word je daarbij gedreven door nieuwsgierigheid?
“Mijn beste vriend Pim van Alten zegt altijd: Jij zoekt een beetje de dingen achter de dingen. Dat klopt: ik vind het leuk als iets een verhaal heeft. The Minor Details is pop en we proberen dat qua uitstraling licht te houden, onze vinylplaat is niet voor niets knalgeel. Maar er zitten hier en daar wel wat angels in, bepaalde inhoudelijke zaken die donkerder zijn dan je aanvankelijk zou verwachten. Je hoeft dat niet meteen te merken. Zelf vind ik het leuker als je zoiets niet meteen door hebt.”

Moeten we dan al die verschillende dingen die je doet uiteindelijk zien als één ding?
Goeie vraag. Nee, het is juist het voorkomen daarvan, van het reproduceren van steeds hetzelfde. Een vorm van verveling die ik wil tegengaan. Je gaat iets doen waarvan je denkt het nog niet eerder gedaan te hebben. Voor mij is het nieuw.”

Achteraf kun je dus wel ontdekken dat je het al gedaan hebt.
Het is de truc om de dingen fris te houden en weg te blijven van maniertjes.”

Overschot
Je hebt ook nog een doctoraat in de psychologie. Waarom heb je ervoor gekozen psychologie te studeren?
Tja, dat vraag ik me achteraf ook weleens af. In het begin wilde ik eigenlijk alleen muziek maken, maar ik had wel het idee dat het prettig was om iets achter de hand te hebben.”

Een doctoraat in de psychologie ofzo.
Ja, dat werd het dan, haha. Ik heb echt een historie in uit de hand gelopen bijbanen en dit was er toch ook wel eentje.”

Heeft je academische achtergrond invloed op je muziek?
Ja. Vooral qua teksten, dat is alleen maar psychologie volgens mij. Nummers van The Minor Details gaan vaak over de verdraaide manieren waarop mensen naar dingen kijken en gekke drijfveren. Daar probeer ik dan iets mee te doen en mijn achtergrond als psycholoog speelt daar zeker een rol in.”

Geen persoonlijke teksten. Over liefdesverdriet ofzo.
Dat zit er natuurlijk wel in, maar ik vind het leuker als het wat universeler is, met een bepaald denkbeeld erachter. We hebben bijvoorbeeld met The Minor Details een nieuw nummer waarin iemand zich beschouwd als teveel, vanuit het idee dat je soms kunt hebben als je lang geen relatie hebt gehad, dat je overschiet. We vertalen dat naar het idee dat er een overschot is van één persoon op de totale wereldbevolking. Dat vind ik interessanter dan wanneer je alleen maar zegt dat je zielig en eenzaam bent.”

Weblinks
Jeroen S. Rozendaal: http://www.jeroenrozendaal.nl/
StudioRev: http://www.studiorev.nl/
The Minor Details: http://www.theminordetails.nl/
Websiteofthemoon: http://www.websiteofthemoon.com

Marel Kroon

Foto: Pim Top

marelkroonMet zijn 76 jaar kan Rotterdammer Marel Kroon gerust de éminence grise van de Nederlandse popjournalistiek worden genoemd en een monument voor het steeds meer vergrijzende internationale poplandschap. Hoewel hij pas na zijn pensionering (tot zijn 65ste doceerde hij Boekhouden op een Hillegersbergse Mavo) serieus begon te schrijven, bevond hij zich gedurende zijn lange leven steeds daar waar Nederlandse popgeschiedenis werd geschreven. Als tiener zag hij de rock ‘n’ roll opkomen maar zijn enthousiasme voor pop werd pas echt aangewakkerd met een bezoek aan het concert van The Beatles in Blokker (1964). Datzelfde jaar stond de jonge Kroon vooraan tijdens de rellen rondom het Rolling Stones concert in het Haagse Kurhaus. Hij danste naakt op het Kralingen Popfestival (1970) totdat Jefferson Airplane-zangeres Grace Slick vanaf het podium hem persoonlijk vroeg of hij ‘please’ iets wilde aantrekken. Hij verloor zijn voortanden aan de rondmaaiende basgitaar van Sid Vicious tijdens het Sex Pistols-concert in Eksit (1977) en de rest van zijn gebit door een stagedive tijdens het concert van Nirvana in Nighttown (1989) waarbij geen mens hem opving omdat er praktisch niemand was. Zo hopen de wapenfeiten zich op. Voor Popunie gaat Kroon vooral op zoek naar de cult- en randfiguren van de Rotterdamse popcultuur.

Meer zoals dit

Internet is de vroegere ‘talk of the streets’

mich simonArtiest worden of artiest zijn wordt vaak omschreven als keihard werken en veel voor weinig. In grote lijnen is dat waar, maar er zijn natuurlijk ook goede kanten aan verbonden. Wat kun je nou allemaal doen om als artiest gehoord te worden en wat zijn nou de hotspots om gezien te worden?

Hedendaags zijn er veel instanties die artiesten kunnen helpen bij het starten van hun carrière. Denk aan de Popunie, Music Matters en Codarts. Vaak vergeet men dat de artiesten van tien a twintig jaar geleden deze mogelijkheden niet of in mindere mate hadden. In eerste instantie waren zij afhankelijk van hun image op straat. Elke grote artiest van nu is begonnen op de straat. Het maakt dan niet uit of je een rapper bent, een zanger of een dj. Elke vorm van kunst is klein begonnen.

Het internet maakt het hedendaags mogelijk dat artiesten van de ene op de andere dag bekend worden. Het beste Nederlandse voorbeeld hiervan is Esmee Denters, die via YouTube een wereldwijde sensatie is geworden. Is het dan zo makkelijk om bekend te worden via het internet? Nee, natuurlijk niet. Je hebt talent en een dosis geluk nodig. Wat het internet wel doet is dat je als artiest in een uur een veel groter publiek kunt aanspreken dan wat men vroeger bereikte in een week flyeren.

Artiest worden of artiest zijn is en blijft moeilijk. Talentenjachten als de Grote Prijs Rotterdam, het Open Podium en Verzet je Zinnen maken het mogelijk voor lokale artiesten om gezien en gehoord te worden. Wat je als opkomende artiest nooit mag vergeten, en dit heb ik zelf geleerd van de old schoolers, spreek en treed op voor je eigen buurt want als zij niet achter je staan en zich niet kunnen identificeren met je, kan niemand in de wereld dat en wordt het heel moeilijk om door te breken als artiest. Het grote geluk hiervan is dat je altijd nog kunt verhuizen naar een andere wijk.

YMP

YMP is een dichter/lyricale woordsmid, 25 jaar geleden geboren en getogen in Rotterdam. Ik ben gaan dichten, omdat ik zeer negatieve ervaringen wist om te zetten in positieve gebeurtenissen. Ik schreef ouderwetse brieven en toen werd mij verteld dat het pure poëzie was. Daar ben ik op gaan voortborduren en dat heeft geleid tot: YoungMichkeshPoemshit (YMP). Deze naam is eigenlijk een samenvoeging van alle bijnamen die ik kreeg in m’n leven. De eerste bijnaam was Young Mich, een neef gaf me de naam Kesh, Poems is wat ik schrijf en dat is mijn shit. Wil je me beter leren kennen check dan mijn blog.